Platforma marketplace – czym jest, jak działa i czym różni się od e-sklepu? Przewodnik

Zastanawiasz się czasami, czym tak naprawdę jest platforma marketplace i dlaczego wywraca do góry nogami współczesny e-commerce? To cyfrowe targowisko całkowicie zmienia sposób, w jaki robimy zakupy w sieci. Przyjrzałem się z bliska zasadom działania tego systemu i zestawiam go dla Ciebie z tradycyjnym sklepem internetowym, żeby ułatwić Ci wybór najlepszej drogi dla Twojego biznesu.

Platforma marketplace – czym jest i jak działa w codziennej praktyce e-commerce?

Wyobraź sobie wielki, wirtualny bazar. Marketplace to właśnie takie miejsce – internetowa przestrzeń, która gromadzi wielu niezależnych sprzedawców i pozwala im oferować swoje produkty w jednym serwisie. Ty, jako klient, widzisz spójną stronę, ale za kulisami stoi masa różnych firm. Operator takiego systemu dba o całą technologię, dostarcza sprawne płatności i ściąga ruch na stronę. Z kolei partnerzy handlowi po prostu wystawiają swoje towary, ustalają ceny i sami pakują oraz wysyłają paczki.

Taki podział zadań niesamowicie ułatwia szybkie rozwijanie skali działania. Zyskujesz dostęp do ogromnego asortymentu i wrzucasz do jednego koszyka rzeczy od różnych dostawców, płacąc za wszystko tylko raz. Ta wygoda i oszczędność czasu codziennie przyciągają miliony ludzi.

Jak działa platforma marketplace i czym operator tłumaczy swój model prowizyjny?

Cały system rozliczeń opiera się na prostym mechanizmie: operator pobiera opłatę od każdej sfinalizowanej sprzedaży. Nie płacisz kroci za serwery czy administrację skomplikowanym systemem. Oddajesz określony procent zysku dopiero wtedy, gdy klient kupi Twój towar i zapłaci za zamówienie.

Taki układ bardzo obniża próg wejścia i chroni Cię przed stratami, jeśli dopiero zaczynasz. Operatorzy zarabiają nie tylko na samych prowizjach. Często oferują też płatne opcje dodatkowe – na przykład lepsze promowanie Twoich ofert czy wewnętrzne reklamy, które pozwalają Ci wyróżnić się w tłumie.

Modele operacyjne w świecie platform marketplace

Te internetowe rynki możemy podzielić na trzy główne grupy, patrząc na to, kto z kim handluje. Każdy z tych wariantów wymaga innych rozwiązań technicznych, odmiennego podejścia do płatności i osobnej strategii docierania do klientów. Jeśli planujesz wystartować z własnym serwisem lub chcesz zacząć sprzedawać swoje produkty, musisz dobrze poznać te różnice.

W codziennej praktyce biznesowej najczęściej spotykamy następujące modele:

• model B2C (business-to-consumer), w którym tradycyjne firmy sprzedają swoje towary bezpośrednio klientom indywidualnym,
• model B2B (business-to-business), łączący ze sobą przedsiębiorstwa i ułatwiający im transakcje hurtowe, negocjowanie cen oraz automatyczne wystawianie faktur,
• model C2C (consumer-to-consumer), dający osobom prywatnym przestrzeń do handlowania lub wymieniania się rzeczami bezpośrednio między sobą.

Skąd wzięły się marketplace’y, czyli krótka historia cyfrowego handlu

Cała ta historia ma swoje źródło w systemach elektronicznej wymiany danych (EDI), które programiści rozwijali już w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Prawdziwym przełomem okazał się jednak rok 1979. To wtedy Michael Aldrich wpadł na pomysł, by podpiąć zwykły, lekko zmodyfikowany telewizor do komputera za pomocą linii telefonicznej. Ta prosta idea dała początek dzisiejszemu e-commerce.

Kilka lat później, w 1984 roku, firma CompuServe otworzyła Electronic Mall – jedno z pierwszych cyfrowych centrów handlowych. Na prawdziwe trzęsienie ziemi musieliśmy jednak poczekać do połowy lat dziewięćdziesiątych, gdy internet trafił pod strzechy. Wtedy na scenę wkroczyły marki, które znamy do dziś i które wciąż dyktują warunki w handlu online.

W 1995 roku Pierre Omidyar stworzył serwis AuctionWeb, który obecnie kojarzysz jako eBay. Co ciekawe, pierwszym sprzedanym tam przedmiotem był zepsuty wskaźnik laserowy. Tak właśnie zaczęła się moda na handel z drugiej ręki. Mniej więcej w tym samym czasie Jeff Bezos zakładał Amazona. Wtedy była to tylko skromna księgarnia internetowa, a dziś to absolutny gigant handlowy o globalnym zasięgu.

Marketplace a własny sklep internetowy – co je różni?

Gdy porównasz te dwa modele, szybko dostrzeżesz fundamentalne różnice w zarządzaniu ofertą, kosztach na start i pozyskiwaniu klientów. Własny sklep internetowy prowadzisz samodzielnie. Ty decydujesz, co sprzedajesz, Ty dbasz o wizerunek i z własnej kieszeni płacisz za marketing. Marketplace działa zupełnie inaczej – to profesjonalny, otwarty świat, w którym tysiące konkurujących ze sobą sprzedawców oferuje swoje towary w jednym, wspólnym portalu.

Gdy prowadzisz swój sklep, budujesz silną, osobistą więź z odbiorcą i decydujesz o każdym detalu wyglądu strony. Na platformie wielosprzedawcowej musisz grać według zasad narzuconych przez operatora i zaakceptować jego szatę graficzną. Dodatkowo marketplace wyświetla Twoje oferty tuż obok produktów konkurencji, co bardzo często zmusza Cię do ciągłej wojny cenowej.

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe porównanie obu modeli:

Cecha biznesowa	Platforma marketplace	Tradycyjny sklep online
Zarządzanie ofertą	tysiące niezależnych dostawców	jeden właściciel podejmujący decyzje
Pozyskiwanie klientów	gotowy ruch, który zapewnia operator	samodzielne i kosztowne kampanie marketingowe
Koszty wdrożenia	minimalne opłaty rejestracyjne	większe wydatki na oprogramowanie i technologię
Prowizje transakcyjne	operator pobiera opłatę od każdego zakupu	brak prowizji dla zewnętrznych pośredników
Budowanie marki	klient zapamiętuje głównie markę platformy	pełna kontrola nad lojalnością kupujących

Ostateczny wybór zależy od Twojego budżetu i tego, jakimi mocami przerobowymi dysponujesz. Wiele rozwijających się firm sprytnie łączy te dwa światy i działa w modelu hybrydowym, czerpiąc zyski z obu kanałów naraz.

Rynek polski i światowy w liczbach – jak to wygląda w rzeczywistości?

Liczby mówią same za siebie. Marketplace’y odpowiadają obecnie za około 35% wszystkich zakupów w sieci na całym świecie, a eksperci przewidują, że do 2027 roku ta liczba wzrośnie do 60%. Prawdziwym liderem tego trendu są Chiny, gdzie cyfrowe targowiska generują aż 80% sprzedaży online. W Europa Zachodniej ten wskaźnik też szybko rośnie – na liście stu największych podmiotów e-commerce ponad 62% to właśnie platformy wielosprzedawcowe.

U nas, w Polsce, karty rozdaje głównie Allegro, które kontroluje około 35% całego krajowego e-handlu. Serwis co miesiąc przyciągają około 23,35 miliona aktywnych użytkowników, a roczna wartość sprzedanych tam towarów (GMV) sięga blisko 69 miliardów złotych. Nasz rynek ma zresztą bardzo ciekawą specyfikę – choć platformy stanowią 45% ze stu największych e-sklepów w kraju, zgarniają one aż 77% całego ruchu w sieci.

Te wyniki robią wrażenie, co zresztą potwierdzają specjaliści z branży.

Platforma typu marketplace na dobre zmieniły nawyki zakupowe konsumentów, oferując im ogromną wygodę i szeroki asortyment w jednym miejscu. Na tej rewolucji najwięcej zyskają firmy, które potrafią połączyć bogatą ofertę z błyskawiczną wysyłką.

Blaski i cienie sprzedaży na marketplace – co zyskasz, a co możesz stracić?

Jeśli spojrzysz na to z perspektywy sprzedawcy, zyskasz przede wszystkim szansę na natychmiastowe dotarcie do ogromnej rzeszy ludzi, którzy już teraz chcą coś kupić. Ruszasz z biznesem szybko i tanio, bez wydawania fortuny na drogie systemy informatyczne czy żmudne budowanie pozycji w wyszukiwarkach. Musisz jednak pogodzić się z oddawaniem części zysków innej formie prowizji i całkowicie podporządkować się zasadom narzuconym przez operatora.

Sprzedawanie na platformie wiąże się z wieloma korzyściami:

• gotowy strumień ruchu – docierasz do milionów użytkowników, którzy każdego dnia odwiedzają dany portal,
• niskie koszty na start – nie budujesz od zera skomplikowanej infrastruktury technicznej i systemów płatności,
• duże zaufanie klientów – ludzie chętniej zamawiają u sprzedawców działających pod szyldem znanej i lubianej marki,
• wsparcie logistyczne – wiele platform oferuje usługi typu fulfillment, co oznacza, że operator przejmie od Ciebie pakowanie i wysyłkę paczek.

Zanim jednak wejdziesz na wybraną platformę, spójrz też na drugą stronę medalu:

• wysokie prowizje – opłaty za każdą sprzedaż potrafią mocno uderzyć w rentowność Twoich produktów,
• ostra walka cenowa – użytkownicy mogą jednym kliknięciem porównać Twój produkt z tańszymi ofertami innych firm,
• rozmycie własnej marki – kupujący rzadko kiedy zapamiętają nazwę Twojego sklepu, bo dla nich zakupy odbywają się po prostu na platformie,
• ryzyko zablokowania konta – jeśli niechcący naruszysz surowy regulamin, operator może z dnia na dzień zamknąć Twój profil i odciąć Cię od źródła dochodu.

Radzę Ci dokładnie przekalkulować opłacalność każdego z tych kanałów. Ostateczna rentowność Twojej firmy zależy wyłącznie od tego, jak rzetelnie podsumujesz wszystkie ukryte opłaty.

Jak stworzyć udany projekt marketplace z perspektywy operatora?

Jeśli stajesz po drugiej stronie barykady i chcesz stworzyć taki system, musisz połączyć nowoczesną technologię ze świetnie przemyślaną strategią. Aby Twój projekt przynosił zyski, znajdź ciekawą, niszową kategorię produktową i przekonaj do siebie wiarygodnych sprzedawców. Musisz też wdrożyć sprawnie działającą logistykę, bezpieczne płatności i programy, które zagwarantują kupującym pełną ochronę.

Współczesny rynek nie wybacza błędów, dlatego musisz stale dbać o jak najlepsze wrażenia użytkownika (UX) i ułatwiać mu zakupy. Jako operator będziesz na okrągło analizować dane transakcyjne, żeby szybko wyłapywać nowe trendy. Pieniądze włożone w stabilne serwery i świetną aplikację mobilną stanowią bazę pod stabilny rozwój Twojego biznesu.

O tym, jak skomplikowane bywa zarządzanie takim systemem, chętnie opowiadają menedżerowie z wieloletnim stażem.

Stworzenie i prowadzenie własnego marketplace przypomina zarządzanie nowoczesnym, cyfrowym miastem. Cały sukces opiera się na sprawnej infrastrukturze technicznej, jasnych zasadach gry i wzajemnym zaufaniu między sprzedawcami a kupującymi.

Czas na decyzję – którą drogę wybierzesz dla swojego biznesu?

Spójrz na to z szerszej perspektywy – marketplace to niesamowicie dynamiczny model, który bezpowrotnie zmienił handel w sieci. Gdy podejmujesz decyzję dla swojej firmy, weź pod uwagę marże, możliwości logistyczne i to, jak chcesz budować markę. Jeśli zaczniesz sprzedawać na platformie, nie musisz wcale rezygnować z własnego sklepu online. Połączenie obu tych dróg bardzo często przynosi najlepsze wyniki finansowe.

Kiedy rozdzielasz sprzedaż na różne kanały, chronisz swój biznes przed niespodziewanymi zmianami algorytmów czy nagłymi zmianami regulaminów. Wybierz jedną platformę na próbę i zobacz w praktyce, jak to u Ciebie zadziała.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o platformę marketplace

Zebrałem w jednym miejscu najczęstsze pytania, które mogą chodzić Ci po głowie. Przejrzyj poniższe odpowiedzi, żeby szybko poukładać sobie wiedzę i zaplanować kolejne kroki w świecie e-commerce.

Czym w teorii jest platforma marketplace?

To cyfrowy pośrednik, który zbiera oferty wielu różnych sprzedawców w jednym serwisie internetowym. Właściciel platformy daje całe zaplecze techniczne i obsługuje płatności, a niezależni partnerzy dbają o to, by towar bezpiecznie trafił do rąk klienta.

Marketplace czy własny e-sklep – co sprawdzi się lepiej na start?

Wszystko zależy od Twoich oszczędności i planów na wizerunek firmy. Marketplace daje Ci szybki start i gotową bazę klientów, którzy już tam są. Z kolei własny sklep online to pełna niezależność i szansa na zbudowanie silnej, rozpoznawalnej marki od podstaw.

Które platformy cieszą się największą popularnością w Polsce?

Na naszym rynku niepodzielnie rządzi Allegro, które co miesiąc przyciąga ponad 23 miiony aktywnych użytkowników. Polacy coraz chętniej korzystają też z globalnego Amazona, polskiej platformy Erli, Empik Place czy wyspecjalizowanych serwisów z ogłoszeniami.

Czy małej firmie opłaca się wchodzić na marketplace?

Tak, ponieważ na początku drogi nie musisz wydawać pieniędzy na pozycjonowanie i reklamy własnej strony internetowej. Pamiętaj jednak o prowizjach od sprzedaży – te opłaty bezpośrednio uszczuplą Twoją ostateczną marżę, więc musisz je dokładnie skalkulować.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!