PIT 40A – co to? Wszystko, co musisz wiedzieć jako emeryt lub rencista

Dostałeś właśnie kopertę z ZUS-u i zastanawiasz się, co z nią zrobić? Spokojnie, to tylko PIT-40A. ZUS lub KRUS przysyła Ci gotowe rozliczenie podatkowe, które trafia też prosto do urzędu skarbowego. Ty nie musisz kiwnąć palcem. Dla wielu emerytów i rencistów oznacza to koniec corocznego stresu z podatkami za ubiegły rok. Zastanawiasz się pewnie, czy po odebraniu tego listu musisz biec do urzędu lub logować się do internetu. Wszystko zależy od tego, czy chcesz skorzystać z ulg podatkowych i odzyskać trochę grosza. W tym poradniku pokażę Ci krok po kroku, jak ugryźć ten dokument, żeby nie stracić pieniędzy, które Ci się po prostu należą.

Co to jest PIT-40A i kto go wystawia emerytom?

PIT-40A to po prostu roczne podsumowanie Twoich podatków, które przygotowuje dla Ciebie ZUS lub KRUS. Urzędnicy tworzą je dla każdego, kto przez cały rok brał emeryturę, rentę lub inne stałe świadczenie. Dzięki temu dokumentowi ZUS automatycznie podsumowuje Twoje roczne dochody oraz zaliczki, które pobrał na podatek dochodowy.

Często szukamy w sieci hasła „PIT-40A co to”, bo chcemy mieć pewność, że wszystko jest w porządku. Sprawa jest prosta: ten dokument dostajesz wtedy, gdy Twoim jedynym źródłem utrzymania były pieniądze z ZUS-u lub KRUS-u. Urząd skarbowy dostaje kopię automatycznie, a Ty masz w ręku swój egzemplarz.

Dla wielu z nas ta zielona lub biała koperta kończy temat podatków za miniony rok. Zobacz, kto dokładnie dostaje takie rozliczenie od państwa:

• emeryci, którzy pobierali stałe pieniądze z ZUS lub KRUS przez pełne dwanaście miesięcy,
• renciści mający prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
• osoby pobierające renty rodzinne i socjalne z ubezpieczenia społecznego.

Do kiedy musisz otrzymać dokument PIT-40A ze swojej instytucji?

ZUS lub KRUS musi dostarczyć Ci PIT-40A najpóźniej do końca lutego roku następującego po roku podatkowym. Skarbówka dostaje te dane jeszcze szybciej, bo do końca stycznia. Jeżeli marzec puka do drzwi, a w Twojej skrzynce wciąż nie ma koperty, skontaktuj się jak najszybciej z najbliższą placówką, która wypłaca Ci świadczenie.

Brak papierowego listu nie oznacza jednak, że problem zniknął. Dzisiaj bez problemu sprawdzisz te informacje w internetu. Wszystkie te dane podatkowe zobaczysz natychmiast w usłudze Twój e-PIT na rządowym portalu podatkowym. Sprawdzisz tam swoje zarobki, składki oraz zaliczki bez wychodzenia z domu.

Czym różni się formularz PIT-40A a PIT-11A?

Możesz poczuć zagubienie, gdy patrzysz na te symbole. Różnica jest zasadnicza: PIT-40A to gotowe, zamknięte rozliczenie roczne, a PIT-11A to tylko informacja o dochodach, która zmusza Cię do samodzielnego złożenia zeznania PIT-37. Jeśli na Twoim papierze z ZUS widnieje skrót PIT-11A, to znak, że urzędnicy nie mogli rozliczyć Cię automatycznie. Najczęściej dzieje się tak, gdy w ciągu roku brałeś zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy lub gdy na Twoim koncie pojawiła się nadpłata podatku.

To ZUS decyduje, który kwadrat zaznaczyć na wspólnym druku PIT-40A/11A. Zebrałem dla Ciebie te różnice w czytelnej tabeli, żeby wszystko było jasne:

Cecha	PIT-40A	PIT-11A
Charakter dokumentu	ZUS lub KRUS wylicza Twój roczny podatek i to rozliczenie będzie ostateczne.	ZUS podaje tylko informację o dochodach i zaliczkach. Ty musisz zrobić resztę.
Kto wystawia	ZUS lub KRUS dla stałych świadczeniobiorców.	ZUS lub KRUS dla osób pobierających np. zasiłki z ubezpieczenia społecznego.
Skutek dla podatnika	Nie musisz składać dodatkowego zeznania rocznego, jeśli nie odliczasz żadnych ulg.	Masz obowiązek samodzielnie złożyć zeznanie roczne do urzędu.
Dla kogo	Emeryci i renciści, którzy pobierali świadczenia przez cały rok bez żadnych przerw.	Osoby, które pobierały zasiłki chorobowe, macierzyńskie lub mają nadpłatę podatku.

Gdy zrozumiesz tę różnicę, unikniesz poważnych kar ze skarbówki za brak rozliczenia. Zwróć uwagę na to, że PIT-11A zawsze oznacza, że musisz samodzielnie wysłać deklarację.

Czy emeryt musi składać PIT-37, jeśli otrzymał roczne rozliczenie PIT-40A?

Gdy wpisujesz w wyszukiwarkę „PIT-40A czy trzeba składać PIT-37” i szukasz prostej odpowiedzi: jeśli nie masz innych zarobków i nie odliczasz żadnych ulg, nie musisz robić absolutnie nic. Skarbówka uzna wyliczenia ZUS za ostateczne i zamknie sprawę. Czasami jednak samodzielne rozliczenie przyniesie Ci spore korzyści finansowe.

Złóż PIT-37 samodzielnie, jeśli dorabiałeś do emerytury na etacie, umowie zleceniu lub wynajmujesz komuś mieszkanie. Własną deklarację składasz też wtedy, gdy chcesz odliczyć ulgi lub rozliczyć się z małżonkiem. Przeanalizuj więc dokładnie swoją sytuację, zanim zdecydujesz, że nie zrobisz nic.

Dlaczego bezczynność po otrzymaniu PIT-40A będzie Cię sporo kosztować?

Siedzenie z założonymi rękami po odebraniu PIT-40A pozbawi Cię szansy na zwrot podatku. ZUS rozlicza Cię w najprostszy możliwy sposób, nie wiedząc nic o Twoich wydatkach na leki czy rehabilitację. W efekcie oddajesz państwu pieniądze, które mogłyby wrócić do Twojego portfela.

Doradcy podatkowi regularnie ostrzegają przed bezkrytycznym przyjmowaniem gotowych deklaracji. Pokazują, że system podatkowy oferuje seniorom wiele legalnych sposobów na obniżenie podatku.

Automatyczne rozliczenie roczne, które przygotowuje dla nas ZUS, bywa pułapką finansową dla wielu seniorów. Emeryci często nie zdają sobie sprawy, że akceptując automatyczny PIT-40A, bezpowrotnie tracą prawo do ulgi rehabilitacyjnej czy odliczenia leków i tracą należny zwrot podatku.

Gdy samodzielnie złożysz zeznanie, odzyskasz nadpłacone zaliczki. Możesz w ten sposób zasilić swój domowy budżet dodatkową gotówką.

Jak odliczyć ulgę rehabilitacyjną i ulgę na leki, gdy posiadasz PIT-40A?

Jeśli chcesz odliczyć ulgę rehabilitacyjną i wydatki na leki, musisz samodzielnie złożyć zeznanie PIT-37 wraz z załącznikiem PIT/O. ZUS nie zrobi tego za Ciebie. Poniżej pokazuję, jak przejść przez to bez stresu.

Kto ma prawo do odliczeń podatkowych, gdy otrzymał PIT-40A?

Z ulgi rehabilitacyjnej skorzystasz, jeśli masz orzeczenie o niepełnosprawności lub pobierasz rentę z tytułu niezdolności do pracy. To samo dotyczy osób, które mają takich podopiecznych na utrzymaniu. Warunek jest jeden: wydatki ułatwiają Ci codzienne funkcjonowanie.

Odliczysz naprawdę sporo różnych wydatków, które ponosisz w ciągu roku. Na liście znajdują się między innymi:

• zakup i naprawa sprzętu ułatwiającego codzienne życie, na przykład wózka inwalidzkiego lub aparatu słuchowego,
• opłacenie przewodnika lub utrzymanie psa asystującego dla osoby niewidomej,
• koszty przejazdów własnym autem na zabiegi lecznicze i rehabilitację.

Jak dokumentować wydatki pod PIT-40A, czyli faktura czy paragon?

Musisz udokumentować każdy wydatek imienną fakturą lub rachunkiem. Paragon z apteki niczego nie udowodni przed urzędnikiem skarbowym. Na dokumencie musisz mieć swoje czarno na białym wypisane imię, nazwisko, dane sprzedawcy oraz konkretną nazwę kupionego leku czy usługi.

Do odliczenia leków potrzebujesz też pisemnego zalecenia od lekarza specjalisty. Lekarz musi potwierdzić, że powinieneś stosować te preparaty stale lub przez pewien czas. Gromadź te zaświadczenia wraz z fakturami i trzymaj je przez pięć lat.

Jak prawidłowo obliczyć ulgę na leki na podstawie PIT-40A?

Ulgę na leki obliczysz w prosty sposób: sumujesz wydatki z każdego miesiąca osobno i odejmujesz od tego równe 100 złotych. Odliczasz tylko to, co wydasz ponad tę stówkę w konkretnym miesiącu. Niewykorzystane limity przepadają i nie przechodzą na kolejny okres. Gdy w marcu wydasz na leki 90 zł, nie odliczasz nic. Jeśli w kwietniu zostawisz w aptece 300 zł, odliczysz 200 zł.

Spójrzmy na prosty przykład, żeby to rozjaśnić. Załóżmy, że w marcu wydałeś na przepisane leki 150 zł, a w kwietniu 250 zł:

• w marcu Twoje odliczenie to: 150 zł – 100 zł = 50 zł,
• w kwietniu Twoje odliczenie to: 250 zł – 100 zł = 150 zł,
• razem wpisujesz w zeznaniu rocznym 200 zł.

Jak wypełnić PIT/O oraz PIT-37 i przekazać 1,5% podatku mając PIT-40A?

Swoje rozliczenie zacznij od przepisania kwot przychodów, składek i zaliczek z otrzymanego PIT-40A do odpowiednich rubryk w PIT-37. Potem przejdź do załącznika PIT/O, gdzie wpisujesz zsumowane odliczenia za leki i rehabilitację. Tę końcową kwotę przenosisz do głównego formularza PIT-37, dzięki czemu obniżysz podatki i zyskasz zwrot.

Na dole formularza PIT-37 znajdziesz też miejsce na przekazanie 1,5% podatku dla wybranej organizacji pożytku publicznego. Wpisz tam numer KRS fundacji oraz kwotę. Urząd skarbowy sam przeleje te pieniądze, a Ty pomożesz potrzebującym bez wydawania własnych oszczędności.

Jak kwota wolna od podatku wpływa na rozliczenie PIT-40A?

Kwota wolna od podatku na poziomie 30 000 zł oznacza, że jeśli Twoja roczna emerytura nie przekracza tego progu, nie zapłacisz ani grosza podatku. Dla wyższych świadczeń kwota zmniejszająca podatek wynosi 3 600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie. ZUS sam uwzględnia to przy wypłacie emerytury netto.

Kiedy spojrzymy na statystyki, od razu widać, jak te zasady przekładają się na rzeczywistość emerytów w Polsce.

Główny Urząd Statystyczny podaje ciekawe dane:

• w Polsce mamy obecnie około 7,39 miliona emerytów w systemie ubezpieczeń,
• przeciętna emerytura z ZUS wynosi 3 862,61 zł brutto,
• mediana emerytur brutto wynosi około 2400–2600 zł, co oznacza, że połowa seniorów dostaje mniej.

Przy takich dochodach roczne zarobki wielu osób zatrzymują się w okolicach 30 000 zł. Przez to podatek roczny często wynosi równe zero. Jeśli jednak urzędnicy pobrali zaliczki w trakcie roku, odzyskasz je tylko wtedy, gdy złożysz własny PIT.

Co musisz zapamiętać o rozliczeniu rocznym PIT-40A?

Otrzymanie PIT-40A oznacza, że ZUS rozliczył Twój podatek, ale pominął wszystkie ulgi. Jeśli zależy Ci na zwrocie pieniędzy lub chcesz przekazać 1,5% na wybraną organizację, musisz wysłać PIT-37. Decyzję podejmij świadomie po przeliczeniu zysków.

Oto najważniejsze fakty, które ułatwią Ci to zadanie:

• PIT-40A to gotowe zeznanie i nie wymaga żadnej reakcji, jeśli nie odliczasz ulg,
• ulga rehabilitacyjna oraz odliczenia na leki wymagają samodzielnego złożenia PIT-37 z załącznikiem PIT/O,
• zawsze sprawdzaj, czy na druku widnieje PIT-40A, czy PIT-11A, bo ten drugi obliguje Cię do działania.

Doradcy podatkowi zgodnie potwierdzają, że samodzielne złożenie zeznania po prostu się opłaca. Zyskasz sporo, poświęcając chwilę na przyjrzenie się swoim finansowym sprawom.

Roczne rozliczenie emeryta stwarza wiele szans na odzyskanie nadpłaconego podatku dochodowego. Seniorzy, którzy ponoszą wydatki na cele zdrowotne, zyskają dużo więcej, jeśli zrezygnują z pasywnego przyjęcia PIT-40A i sami złożą PIT-37. Zazwyczaj przynosi to bardzo miły zwrot z urzędu skarbowego.

Jeżeli masz wątpliwości, wypróbuj darmowe programy do rozliczeń albo zadaj pytanie w komentarzu pod artykułem. Chętnie pomożemy Ci rozwikłać te podatkowe zawiłości.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o PIT 40A

Wokół rozliczeń emerytów narosło sporo mitów. Zebrałem najczęstsze pytania i przygotowałem proste odpowiedzi.

Czy po otrzymaniu PIT-40A muszę osobiście udać się do urzędu skarbowego?

Nie musisz iść do urzędu ani wysyłać żadnych papierów. ZUS lub KRUS przesłał już Twoje dane bezpośrednio do skarbowej bazy danych. Do urzędu pójdziesz tylko wtedy, gdy zechcesz złożyć korektę lub papierowe zeznanie roczne.

Co zrobić z PIT-40A, jeśli chcę przekazać 1,5% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego?

Gdy chcesz wesprzeć wybraną organizację pożytku publicznego, a dostałeś PIT-40A, złóż bardzo prosty formularz PIT-OP. Wpisujesz tam tylko numer KRS fundacji bez przepisywania wszystkich dochodów. Możesz też po prostu wypełnić pełny PIT-37.

Czy na podstawie PIT-40A mogę rozliczyć się wspólnie ze zmarłym małżonkiem?

Nie rozliczysz się wspólnie ze zmarłym małżonkiem bezpośrednio na samym druku PIT-40A, bo ZUS nie ma prawa stosować takich ulg. Żeby skorzystać z tej opcji, musisz samodzielnie wypełnić i złożyć PIT-37 do urzędu skarbowego, zaznaczając odpowiednie okienko w nagłówku.

Co oznacza sytuacja, gdy mój dokument z ZUS to PIT-11A, a nie oczekiwany PIT-40A?

Kiedy zamiast PIT-40A dostajesz PIT-11A, oznacza to, że ZUS nie rozliczył podatku za Ciebie. Masz wtedy obowiązek samodzielnego złożenia deklaracji. Taka sytuacja zdarza się przy przerwach w wypłatach lub gdy pobierałeś inne zasiłki w ciągu roku. Musisz przepisać dane z PIT-11A do formularza PIT-37 i wysłać go do skarbówki.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!