Wznowienie działalności gospodarczej – co to? Jak wrócić do firmy po zawieszeniu? Poradnik

Wielu przedsiębiorców w pewnym momencie swojej kariery decyduje się na przerwę. Czasem to skutek problemów, innym razem po prostu zmiana planów. Po takiej pauzie naturalne jest, że chce się wrócić do prowadzenia firmy. Tylko jak to zrobić porządnie? Jakie kroki trzeba podjąć, żeby wznowić działalność gospodarczą? To formalna sprawa, która pozwala przywrócić zawieszoną lub zamkniętą firmę do życia. Pokażę Ci, jak przejść przez ten proces – od wniosku w CEIDG, przez obowiązki wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, aż po aktualne dane rynkowe. Ważne jest, żeby wiedzieć, czym różni się zawieszenie od zamknięcia firmy – to pierwszy krok do sprawnego powrotu.

Co właściwie oznacza wznowienie działalności?

Mówiąc najprościej, wznowienie działalności gospodarczej to formalne przywrócenie firmy, która była zawieszona lub zamknięta, do aktywnego stanu prawnego. Dzięki temu nie musisz zakładać wszystkiego od nowa, o ile firma była tylko zawieszona. Zachowujesz swoje numery identyfikacyjne i ciągłość prawną.

Zawieszenie to nie to samo co zamknięcie

Po zawieszeniu działalności możesz ją wznowić. Twoja firma zachowuje numer REGON i wraca do życia po złożeniu wniosku w CEIDG. To o wiele prostsze niż rejestrowanie firmy od zera po całkowitym zamknięciu. Kiedy jednak definitywnie zamkniesz działalność, musisz ją zarejestrować na nowo, tak jakbyś startował z zupełnie nową firmą. Nawet jeśli dostaniesz ten sam numer REGON, czasem trzeba zmienić nazwę, bo mogła już zostać zajęta. Krótko mówiąc, wznowienie działalności gospodarczej dotyczy głównie firm, które były tylko tymczasowo nieaktywne.

Kiedy i jak możesz wrócić do biznesu po zawieszeniu?

Działalność możesz wznowić w każdej chwili, nawet jeśli pierwotnie ustaliłeś jakiś konkretny termin jej zakończenia. Pamiętaj tylko, że data, którą podasz we wniosku o wznowienie, nie może być wcześniejsza niż data złożenia tego wniosku – chyba że chodzi o wznowienie automatyczne. Jeśli podczas zawieszania firmy w formularzu CEIDG-1 wskazałeś konkretną datę powrotu do aktywności, firma automatycznie wróci do życia w tym dniu. Gdy decydujesz się na wznowienie na wniosek, musisz wypełnić formularz CEIDG-1 w CEIDG, podać swoje dane i wybrać datę wznowienia. Ta informacja trafia potem do Urzędu Skarbowego (US), ZUS i GUS. Ważne: działalność można wznowić najwcześniej po 30 dniach od jej zawieszenia, chyba że w tym czasie dokonałeś aktualizacji wpisu i kontynuowałeś pewne czynności.

Jak formalnie wznowić działalność w CEIDG?

Żeby legalnie wrócić do prowadzenia firmy po jej zawieszeniu, musisz załatwić formalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Cały proces jest darmowy i możesz wybrać najwygodniejszy dla siebie sposób.

Formularz CEIDG-1 – najważniejsze informacje

Podstawą do wznowienia działalności gospodarczej jest wniosek CEIDG-1. Służy on do aktualizacji rejestru przedsiębiorców i oficjalnego poinformowania o tym, że Twoja firma znów działa. Wypełniając wniosek, podajesz podstawowe dane, takie jak:

• numer PESEL,
• NIP,
• REGON,
• imię i nazwisko,
• datę i miejsce urodzenia,
• obywatelstwo.

Musisz też złożyć oświadczenie, że podane dane są prawdziwe. Najważniejszym elementem formularza jest data wznowienia. Może to być przyszła data, bieżąca data (jeśli firma już faktycznie działa) albo data, którą zaplanowałeś podczas zawieszania firmy.

Sposoby złożenia wniosku

Masz kilka opcji, żeby złożyć wniosek CEIDG-1 i wznowić działalność gospodarczą:

1. Online: To najszybsza i najpopularniejsza metoda. Wchodzisz na portal CEIDG.gov.pl i wypełniasz wniosek elektronicznie. Będziesz potrzebować Profilu Zaufanego, podpisu kwalifikowanego lub e-dowodu do potwierdzenia tożsamości.
2. Osobiście: Możesz udać się do dowolnego punktu obsługi klienta urzędu gminy lub miasta w całej Polsce i złożyć wniosek tam.
3. Listownie: Jeśli wybierzesz tę opcję, musisz podpisać wniosek odręcznie, a Twój podpis musi zostać poświadczony notarialnie.

Pamiętaj, że jeśli prowadzisz spółkę cywilną, każdy wspólnik musi złożyć osobny wniosek CEIDG-1.

Dodatkowe zgłoszenia i formalności

Składając wniosek CEIDG-1 o wznowienie działalności gospodarczej, możesz od razu zgłosić wszelkie zmiany dotyczące firmy. Możesz na przykład zaktualizować kody PKD, adres siedziby czy swoje dane osobowe. Jeśli Twoja działalność jest regulowana (wymaga pozwolenia, koncesji lub wpisu do rejestru), pamiętaj, że po wznowieniu musisz o tym poinformować odpowiedni organ nadzorujący. Dzięki złożeniu wszystkiego w jednym wniosku, oszczędzasz czas.

Co się dzieje z podatkami i składkami po wznowieniu?

Powrót do aktywnego prowadzenia biznesu oznacza, że wracają Twoje pełne obowiązki podatkowe i składkowe. Trzeba być gotowym na terminowe regulowanie zobowiązań.

Podatki (PIT i VAT)

Po wznowieniu działalności gospodarczej automatycznie wracają Ci pełne obowiązki podatkowe dotyczące PIT i VAT. Oznacza to, że musisz opłacać zaliczki na podatek dochodowy i składać odpowiednie deklaracje. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, będziesz musiał składać deklaracje JPK_V7 za pierwszy miesiąc od wznowienia. Warto wiedzieć, że wszelkie przychody uzyskane w czasie zawieszenia (np. z czynności zachowawczych) rozlicza się w miesiącu wznowienia. Zazwyczaj zaliczka na podatek dochodowy obejmuje cały miesiąc, w którym nastąpiło wznowienie – niezależnie od konkretnego dnia powrotu do aktywności. Jeśli wznowienie nastąpiło w grudniu, podatek za ten okres zapłacisz do 20 stycznia następnego roku.

Forma opodatkowania, którą wybrałeś przed zawieszeniem, zazwyczaj pozostaje ta sama. Możesz ją jednak zmienić, jeśli w roku wznowienia nie osiągnąłeś jeszcze żadnych przychodów. Najważniejsze jest terminowe opłacanie zobowiązań, bo opóźnienia mogą oznaczać naliczenie odsetek lub kar. Co ciekawe, możesz odliczyć podatek VAT od kosztów stałych poniesionych w okresie zawieszenia, pod warunkiem że te koszty wiążą się z przyszłymi, opodatkowanymi czynnościami firmy.

Składki (ZUS)

Kiedy wracasz do aktywnego prowadzenia firmy, musisz ponownie zgłosić się do ubezpieczeń w ZUS. Masz na to 7 dni od daty wznowienia działalności. Zazwyczaj robi się to, składając formularz ZUS ZUA (lub ZZA, jeśli zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego). Po wznowieniu działalności, pełne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są naliczane od pierwszego dnia aktywnego prowadzenia biznesu. Pamiętaj też o ewentualnych zmianach, które mogły nastąpić podczas zawieszenia, np. o zakończeniu okresu ulgi „na start” lub podjęciu pracy na etacie, co może wpłynąć na sposób naliczania i wysokość składek.

Informacja o wznowieniu działalności trafia z CEIDG do ZUS automatycznie, co uruchamia obowiązek opłacania składek. Jeśli jednak zaszły zmiany w Twoim statusie ubezpieczeniowym (np. zmiana kodu ubezpieczenia), musisz samodzielnie zgłosić to w ZUS w ciągu wspomnianych 7 dni. Brak terminowego zgłoszenia lub opóźnienia w płatnościach oznaczają ryzyko naliczenia odsetek i kar. Dlatego tak ważne jest, aby od razu po wznowieniu działalności dopełnić wszystkich formalności w ZUS.

Statystyki i trendy: jak wracają firmy?

Analiza danych statystycznych dotyczących wznawiania działalności gospodarczej pozwala lepiej zrozumieć rynek i nastroje przedsiębiorców. Najważniejsze dane pochodzą z rejestrów CEIDG oraz GUS (rejestr REGON). Skupiają się one głównie na jednoosobowych działalnościach gospodarczych (JDG).

Kluczowe dane z ostatnich okresów

Zobaczmy, co działo się ostatnio:

• W pierwszym kwartale 2025 roku zaobserwowano spory wzrost liczby wniosków o wznowienie zawieszonych jednoosobowych działalności gospodarczych – było ich 41 500, czyli o ponad 24% więcej niż rok wcześniej.
• Patrząc szerzej, bilans wniosków dotyczących JDG (porównanie rejestracji i wznowień z zakończeniami i zawieszeniami) w 2022 roku był na minusie i wyniósł -76 tys. Był to najgorszy wynik od 2015 roku.
• Na szczęście, dane za rok 2024 pokazują, że mniej firm pozostaje długoterminowo zawieszonych. Po uwzględnieniu liczby wznowień i wykreśleń, realnie zawieszonych firm zostało 52 009, co oznacza spadek (w 2023 r. było 72 160, a w 2022 r. – 94 016).

Skąd pochodzą te dane?

Dane z CEIDG dotyczą jednoosobowych działalności gospodarczych i spółek cywilnych. Znajdziemy tam informacje o zawieszeniach, wznowieniach, otwarciach i zakończeniach działalności. GUS publikuje natomiast statystyki dotyczące liczby podmiotów w rejestrze REGON, gdzie większość zawieszonych działalności to właśnie JDG. Statystyki te są publikowane regularnie i mogą wykazywać pewne sezonowe zmiany, na przykład związane z okresem wakacyjnym. Najnowsze, pełne dane za bieżący rok zazwyczaj pojawiają się z pewnym opóźnieniem.

Co radzą eksperci i jakie są perspektywy?

Decyzja o wznowieniu działalności gospodarczej powinna być dobrze przemyślana, nie tylko pod kątem obecnej sytuacji firmy, ale też przyszłych zmian prawnych i rynkowych. Eksperci biznesowi i doradcy podatkowi zwracają uwagę na kilka ważnych kwestii.

Kiedy najlepiej wrócić do biznesu – zdaniem ekspertów?

Eksperci podkreślają, że nie ma jednego, uniwersalnego „najlepszego” momentu na wznowienie działalności. Wszystko zależy od Twojej indywidualnej sytuacji i kondycji firmy. Prawnie możesz wznowić działalność po co najmniej 30 dniach od jej zawieszenia. Nie ma też określonego, jak długo firma musi być prowadzona po wznowieniu. Kluczowe jest strategiczne planowanie. Wielu przedsiębiorców decyduje się na powrót, gdy widzą realne zapotrzebowanie na swoje produkty lub usługi, albo gdy ustabilizują swoją sytuację finansową i osobistą. Planowanie powinno uwzględniać nadchodzące zmiany w przepisach, które mogą wpłynąć na koszty prowadzenia działalności.

Co się zmieni w 2026 roku?

Nadchodzący rok 2026 przyniesie sporo istotnych zmian w polskim prawie i systemie podatkowym, które mogą mieć duży wpływ na przedsiębiorców planujących wznowienie działalności gospodarczej:

• Krajowy System e-Faktur (KSeF): Od 1 lutego 2026 roku KSeF będzie obowiązkowy dla dużych firm (tych z przychodami powyżej 200 mln zł w 2024 roku), a od 1 kwietnia 2026 roku dla pozostałych. Wcześniejsze wznowienie działalności pozwoli Ci spokojnie przygotować się do tych zmian i dostosować systemy księgowe.
• Zmiany w ZUS i podatkach: Wzrasta wysokość składek ZUS. Pamiętaj o ograniczonym terminie korzystania z ulgi Mały ZUS Plus (maksymalnie 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy). Pojawią się też tzw. Wakacje ZUS, czyli jednorazowe zwolnienie z opłacania składek społecznych w danym roku – wniosek na styczeń 2026 roku możesz złożyć do końca 2025 roku. Co więcej, od 1 stycznia 2025 roku wzrośnie limit zwolnienia z VAT do 240 000 zł, co może być istotne dla mniejszych firm.
• Inne czynniki: Przed podjęciem decyzji o wznowieniu warto zrobić analizę rynku, wziąć pod uwagę sezonowość branży oraz własną kondycję zdrowotną i osobistą.

Podsumowanie rekomendacji ekspertów

Eksperci biznesowi zazwyczaj zalecają całościowe podejście do decyzji o wznowieniu działalności. Oznacza to analizę zarówno indywidualnych uwarunkowań firmy i przedsiębiorcy, jak i czynników zewnętrznych, takich jak sytuacja rynkowa czy zmiany prawne. Radzą oni unikać popełniania błędów, takich jak wznowienie działalności tuż przed styczniem 2026 roku, kiedy to wchodzą w życie liczne nowe obowiązki. Dobre zaplanowanie procesu pozwala na płynne przejście od zawieszenia do aktywnego działania, minimalizując ryzyko problemów prawnych i finansowych.

Podsumowanie: Jak skutecznie wrócić do biznesu?

Wznowienie działalności gospodarczej po jej zawieszeniu to proces stosunkowo prosty, lecz wymagający dopełnienia kilku formalności. Kluczowe kroki to: zrozumienie różnicy między zawieszeniem a definitywnym zamknięciem firmy, złożenie odpowiedniego wniosku CEIDG-1 w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz przygotowanie się na powrót pełnych obowiązków podatkowych i składkowych wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Proces ten, choć szczegółowy, jest w pełni do ogarnięcia, jeśli masz odpowiednie przygotowanie i znasz przepisy.

Mam nadzieję, że ten przewodnik dostarczył Ci wszystkiego, czego potrzebujesz, aby świadomie podjąć decyzję dotyczącą wznowienia działalności gospodarczej. Pamiętaj, aby zawsze sprawdzać swoją indywidualną sytuację z aktualnymi przepisami, a w razie wątpliwości skorzystać z pomocy profesjonalistów, takich jak księgowy czy doradca biznesowy. Chętnie poznam Twoje doświadczenia lub odpowiem na pytania w komentarzach poniżej!

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wznowienie działalności gospodarczej

Czy wznowienie działalności po zawieszeniu jest płatne?

Odpowiedź: Nie, procedura wznowienia działalności gospodarczej jest całkowicie bezpłatna. Odbywa się poprzez złożenie wniosku CEIDG-1, który jest elektronicznie przetwarzany przez portal CEIDG, bez dodatkowych opłat.

Jakie są minimalne formalności po wznowieniu działalności?

Odpowiedź: Główną i obowiązkową formalnością jest złożenie wniosku CEIDG-1 w celu poinformowania urzędów o wznowieniu działalności. Dodatkowo, w ciągu 7 dni od daty faktycznego wznowienia aktywności, należy zgłosić ewentualne zmiany dotyczące ubezpieczeń w ZUS, na przykład poprzez aktualizację danych na formularzu ZUS ZUA.

Czy można wznowić działalność z datą wsteczną?

Odpowiedź: Tak, wniosek CEIDG-1 pozwala na wskazanie daty wznowienia działalności wstecz. Jest to możliwe pod warunkiem, że od daty pierwotnego zawieszenia minęło co najmniej 30 dni. Należy jednak pamiętać, że obowiązki podatkowe i składkowe (np. wobec ZUS) będą liczone od wskazanej daty wstecznej wznowienia.

Jakie są konsekwencje podatkowe wznowienia działalności?

Odpowiedź: Po wznowieniu działalności gospodarczej powracają pełne obowiązki podatkowe w zakresie PIT (podatek dochodowy) i VAT (podatek od towarów i usług). Oznacza to konieczność opłacania zaliczek na podatek dochodowy oraz, w przypadku czynnych podatników VAT, składania deklaracji JPK_V7. Przychody uzyskane w okresie zawieszenia są rozliczane w miesiącu wznowienia.

Co w przypadku wznowienia działalności regulowanej?

Odpowiedź: Oprócz złożenia standardowego wniosku CEIDG-1 o wznowienie działalności, przedsiębiorca prowadzący działalność regulowaną (wymagającą zezwolenia, koncesji lub wpisu do rejestru) ma obowiązek poinformowania właściwego organu nadzorującego daną dziedzinę o wznowieniu wykonywania czynności.

Czy automatyczne wznowienie działalności jest korzystniejsze?

Odpowiedź: Automatyczne wznowienie działalności jest wygodnym rozwiązaniem, jeśli przedsiębiorca planuje powrócić do biznesu dokładnie w zaplanowanym terminie, który został wskazany podczas zawieszenia firmy. Jeśli jednak plany ulegną zmianie lub przedsiębiorca chce mieć pełną kontrolę nad datą powrotu do aktywności, zaleca się złożenie wniosku CEIDG-1, który pozwala na elastyczne określenie daty wznowienia.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!