Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika – jak odejść z pracy i co warto wiedzieć? Poradnik

Zastanawiasz się, jak elegancko i zgodnie z prawem zakończyć stosunek pracy, gdy sam decydujesz się odejść? Mówimy tu o wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracownika. W skrócie, to Twoje jednostronne oświadczenie woli, które formalnie uruchamia procedurę rozwiązania umowy z zachowaniem pewnego okresu. Pamiętaj, że to Twoje podstawowe prawo, które chroni Kodeks pracy (znajdziesz je na przykład w Art. 30 KP). W tym artykule przejdziemy przez wszystko, co musisz wiedzieć: jak skutecznie złożyć wypowiedzenie, jakie terminy Cię obowiązują, czym to się różni od sytuacji, gdy to pracodawca zwalnia Ciebie, a także jakie są inne opcje. Dobra wiadomość jest taka, że zazwyczaj nie musisz tłumaczyć się pracodawcy z decyzji o odejściu.

Czym właściwie jest to wypowiedzenie?

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika to po prostu Twoje oświadczenie woli o chęci zakończenia współpracy po upływie ustalonego okresu wypowiedzenia. To jeden z głównych sposobów rozwiązania umowy, ale nie jedyny – przecież można też po prostu dogadać się z pracodawcą na porozumienie stron. Najważniejsze w Twoim wypowiedzeniu jest to, że to Ty inicjujesz proces zrywania więzów pracowniczych.

Co MUSISZ zawrzeć w wypowiedzeniu, żeby było ważne

Żeby Twoje wypowiedzenie było w pełni skuteczne i nie prowadziło do późniejszych nieporozumień czy sporów, musi spełniać kilka formalnych wymagań i zawierać konkretne informacje.

Papierek musi być! Czyli pisemna forma

Najważniejszy wymóg? Na piśmie! Tak mówi Art. 30 § 3 KP. Możesz też wysłać je elektronicznie, ale wtedy potrzebujesz tzw. kwalifikowanego podpisu. Dlaczego tak rygorystycznie? Chodzi o to, żeby wszystko było jasne i żeby obie strony miały dowód. To nieocenione, gdyby pojawiły się jakieś niejasności. Jeśli nie zachowasz tej formy, niestety, Twoje wypowiedzenie będzie nieważne.

Co wpisać, żeby nie było lipy?

Oto lista rzeczy, które Twoje wypowiedzenie powinno zawierać:

• Miejsce i data napisania pisma: Pozwoli to ustalić, kiedy dokładnie złożyłeś dokument.
• Dane pracodawcy: Pełna nazwa firmy i adres. Tam trafi Twoje pismo.
• Twoje dane: Imię, nazwisko i adres.
• Tytuł dokumentu: Coś prostego i jasnego, np. „Wypowiedzenie umowy o pracę”.
• Jasne oświadczenie o woli: Musisz wyraźnie napisać, że chcesz rozwiązać umowę. Warto też wspomnieć, kiedy została zawarta, kto jest stroną umowy (Ty i pracodawca) i jaki okres wypowiedzenia obowiązuje.
• Twój podpis: Bez tego nic się nie stanie.

Mała podpowiedź na przyszłość

Zawsze warto zrobić dwa egzemplarze swojego wypowiedzenia. Jeden oddajesz pracodawcy, a na drugim poproś o potwierdzenie odbioru – datę i podpis osoby, która przyjęła dokument. Ten drugi egzemplarz zachowaj dla siebie. To świetna praktyka, która pomaga uniknąć niejasności związanych z datą zakończenia pracy czy rozliczeniem ekwiwalentu za urlop.

Jak długo jeszcze będziesz pracować? Okresy wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia zależy od kilku rzeczy, głównie od tego, jak długo pracujesz w danej firmie i jaki masz rodzaj umowy. Zgodnie z Art. 36 KP, oto terminy, które Cię obowiązują:

Długość okresu wypowiedzenia a Twój staż pracy

• Jeśli pracujesz krócej niż 6 miesięcy: obowiązuje Cię 2 tygodnie wypowiedzenia.
• Jeśli pracujesz od 6 miesięcy do mniej niż 3 lat: masz 1 miesiąc wypowiedzenia.
• Jeśli pracujesz co najmniej 3 lata: Twój okres wypowiedzenia to 3 miesiące.

Kiedy zaczyna biec Twój okres wypowiedzenia?

To proste – Twój okres wypowiedzenia zaczyna biec od końca miesiąca kalendarzowego, w którym złożyłeś wypowiedzenie. Czyli, jeśli złożysz wypowiedzenie 15 marca, to okres wypowiedzenia rusza od 31 marca. A zakończy się zgodnie z jego długością – na przykład pod koniec kwietnia, jeśli masz miesięczny okres wypowiedzenia. Dzięki temu wszystko jest jasne i obie strony wiedzą, na czym stoją.

A co z umowami na czas określony?

Od 2016 roku sytuacja się trochę zmieniła. Kiedyś umowy na czas określony można było wypowiedzieć głównie z 2-tygodniowym okresem, niezależnie od stażu. Teraz jest inaczej – każdą umowę na czas określony można wypowiedzieć z zachowaniem standardowych okresów wypowiedzenia, takich samych jak przy umowach na czas nieokreślony. To naprawdę duża zmiana, która wyrównała prawa pracowników.

Czy musisz podawać powód odejścia?

To jedna z najważniejszych różnic między Twoim wypowiedzeniem a tym, gdy zwalnia Cię pracodawca. Ty, jako pracownik, nie musisz podawać przyczyny, dla której odchodzisz. To Twoje prawo i możesz je zrealizować w dowolnym momencie, bez konieczności tłumaczenia się. Pracodawca ma inaczej – jeśli zwalnia Cię z umowy na czas nieokreślony, musi podać konkretny powód.

Kiedy możesz odejść od razu, bez okresu wypowiedzenia?

Są sytuacje, kiedy możesz rozwiązać umowę z dnia na dzień, bez czekania, aż minie okres wypowiedzenia. Ale uwaga – to wyjątek! Musi dojść do ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy wobec Ciebie. Wtedy składasz pisemne oświadczenie, w którym jasno wskazujesz tę konkretną przyczynę. Masz na to miesiąc od momentu, gdy dowiedziałeś się o powodzie, który uzasadnia takie natychmiastowe odejście. W takim przypadku może Ci przysługiwać odszkodowanie w wysokości Twojego wynagrodzenia za okres, który normalnie musiałbyś przepracować.

Co jeśli zrobisz coś „nie po bożemu” przy wypowiedzeniu?

Jeśli złożysz wypowiedzenie, które nie spełnia wymogów formalnych lub prawnych (np. źle obliczysz okres wypowiedzenia, nie złożysz go na piśmie), to takie nienormatywne wypowiedzenie zazwyczaj po prostu nie wywoła skutków prawnych. Innymi słowy, umowa wciąż trwa, a Ty musisz dalej przychodzić do pracy. Pracodawca nie musi uznawać takiego wypowiedzenia za ważne. Co ważne, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy to pracodawca popełni błąd przy zwalnianiu, Ty nie będziesz mógł dochodzić roszczeń o przywrócenie do pracy czy odszkodowanie. Zawsze możesz jednak poprawić swoje wypowiedzenie lub spróbować dogadać się z pracodawcą.

A może inaczej niż przez wypowiedzenie?

Poza standardowym wypowiedzeniem, istnieje kilka innych sposobów na zakończenie współpracy, które mogą być dla Ciebie korzystniejsze.

Porozumienie stron – najprościej i najszybciej

Uważane za najlepszą opcję, bo wymaga zgody obu stron – Twojej i pracodawcy. Pozwala ustalić dowolną datę zakończenia pracy, co jest super, jeśli szybko znalazłeś nowe miejsce i chcesz zacząć od razu. Unikacie w ten sposób sporów, a czasem udaje się wynegocjować fajne warunki. Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy: jeśli rozwiążecie umowę przez porozumienie stron, urząd pracy może zastosować 90-dniowe „wakacje” przy przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych, w porównaniu do sytuacji, gdy rozwiązujecie umowę za wypowiedzeniem.

Inne opcje, które warto znać

Przepisy przewidujuą też inne sytuacje. Na przykład, masz prawo rozwiązać umowę za 2-miesięcznym uprzedzeniem, jeśli zakład pracy zmieni właściciela (chodzi o Art. 23¹ KP). Poza tym, w firmach stosuje się też rozwiązania, które niekoniecznie oznaczają formalne zakończenie umowy. Czasami pracownik może zostać przeniesiony na inne stanowisko, które lepiej pasuje do jego umiejętności lub aktualnych potrzeb firmy (redeployment). Innym razem firma inwestuje w pracownika, wysyłając go na szkolenia, żeby mógł wykonywać nowe zadania (rekwalifikacja). A gdy firma ma gorszy okres, można też porozumieć się na tymczasową redukcję godzin pracy, co daje pracownikowi trochę oddechu i czas na szukanie dodatkowego zajęcia.

Podsumowując – najważniejsze w Twoim wypowiedzeniu

Pamiętaj, że wypowiedzenie umowy o pracę to Twoje jednostronne oświadczenie woli o chęci odejścia. Musi być złożone na piśmie. Co najlepsze, zazwyczaj nie musisz podawać powodu. Długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu u pracodawcy. Istnieją też inne sposoby na zakończenie pracy, jak porozumienie stron. Zawsze zadbaj o to, by dokument był poprawnie sporządzony, żeby uniknąć kłopotów.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika

Czy mogę po prostu powiedzieć szefowi, że odchodzę?

Absolutnie nie. Wypowiedzenie musi być na piśmie (lub elektronicznie z kwalifikowanym podpisem), żeby było ważne. Samo ustne poinformowanie szefa niczego nie załatwi.

Kiedy mogę rzucić pracę od razu, bez okresu wypowiedzenia?

Tylko w sytuacji, gdy pracodawca poważnie naraził Cię na straty lub ciężko naruszył Twoje prawa, a Ty jasno wskażesz tę przyczynę w piśmie. To naprawdę ostateczność.

Czy muszę tłumaczyć się przed pracodawcą, dlaczego odchodzisz?

Ty – nie. Twój pracodawca – tak, jeśli zwalnia Cię z umowy na czas nieokreślony.

Co to jest ten okres wypowiedzenia i od kiedy się liczy?

To czas między Twoim oświadczeniem o chęci odejścia a faktycznym ustaniem zatrudnienia. Zaczyna się on liczyć od końca miesiąca, w którym złożyłeś wypowiedzenie.

Czy umowa na czas określony też wymaga okresu wypowiedzenia?

Tak, od 2016 roku umowy na czas określony można wypowiadać z zachowaniem okresów wypowiedzenia zależnych od stażu pracy u danego pracodawcy.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!