Wakacje od ZUS – co to? Twój miesiąc oddechu od składek społecznych

Jeśli prowadzisz firmę, zwłaszcza taką jednoosobową, to na pewno wiesz, jak ciężko czasem jest z tym ZUS-em. Te regularne składki to przecież spory koszt, który potrafi mocno nadszarpnąć budżet. Właśnie dlatego rząd wprowadził coś, co nazywamy „wakacjami od ZUS” albo „wakacjami składkowymi”. Chodzi o to, że raz w roku możesz przez miesiąc nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne. Brzmi dobrze, prawda? Całość kosztuje państwo, a ty zyskujesz oddech finansowy, a co ważne – nie przerywasz swojego ubezpieczenia. Dzięki temu masz nadal prawo do świadczeń, takich jak emerytura czy renta. W tym artykule zabieram cię w podróż przez świat tych wakacji. Wyjaśnię ci wszystko: jak to działa, jakie są zasady, co z tego będziesz mieć, jakie warunki musisz spełnić i jak taki wniosek złożyć. Piszę to przede wszystkim z myślą o tobie, jeśli jesteś mikroprzedsiębiorcą. Pamiętaj, że ZUS będzie tu miał decydującą rolę.

Czym są wakacje od ZUS? Zrozumienie podstaw

Wakacje od ZUS to po prostu taki program, który pozwala ci, jako mikroprzedsiębiorcy, raz w roku przez jeden miesiąc nie płacić składek społecznych. Cały ten koszt pokrywa budżet państwa. Czyli dostajesz realną ulgę finansową, a twoja firma działa jak zwykle, bez potrzeby jej zawieszania.

Co to właściwie oznacza w praktyce? Zwolnienie dotyczy głównie tych składek, które płacisz na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe. Do tego dochodzą jeszcze składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Jeśli opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, to też jesteś z niego zwolniony. Ale uwaga – ważna sprawa: ze składki zdrowotnej nic cię to nie zwalnia. Musisz ją płacić w całości, bez zmian. I jeszcze jedno: jeśli masz pracowników, współpracowników czy zleceniobiorców, to ich składki nadal musisz opłacać normalnie.

Mimo że przez ten jeden miesiąc nie płacisz składek społecznych, to ten czas jest wliczany do twojego okresu składkowego. Czyli masz ciągłość ubezpieczenia i nic nie tracisz w kontekście przyszłej emerytury, renty czy ewentualnego zasiłku chorobowego. Możesz normalnie pracować, wystawiać faktury, zarabiać – wszystko bez obaw. Całym tym procesem zarządza system PUE ZUS, a jeśli szukasz śladów prawnych podobnych rozwiązań, to warto spojrzeć wstecz, na przepisy związane z walką z COVID-19.

Kto może skorzystać z wakacji od ZUS? Warunki uprawniające

Kto może liczyć na te wakacje od ZUS? Tylko mikroprzedsiębiorcy, którzy spełnią pewne warunki. Kogo tak właściwie nazywamy mikroprzedsiębiorcą w tym przypadku? To ty, jeśli masz maksymalnie 10 pracowników (licząc siebie jako osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą). Liczą się też komornicy sądowi. Twoja firma musi być zarejestrowana w CEIDG i działać, nie być zawieszona.

Ale to nie wszystko. Żeby załapać się na ulgę, musisz też spełnić kilka innych wymogów. Przychód, który miałeś w poprzednim roku, nie mógł przekroczyć dwóch milionów euro (przeliczamy to na złotówki po kursie NBP). Albo, jeśli w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku miałeś zerowy przychód lub nie przekroczyłeś tej kwoty w co najmniej jednym z tych lat, też możesz się starać. Bardzo ważne jest też, żebyś nie miał żadnych zaległości w ZUS-ie ani w podatkach.

Musisz też mieć wolny limit pomocy de minimis. To taka forma wsparcia, którą dostajesz od państwa. Limit ten musi być równy lub większy niż kwota składek, od których chcesz być zwolniony. Pamiętaj, że łącznie w ciągu trzech lat nie możesz dostać więcej niż 300 tysięcy euro pomocy de minimis (czasem jest to 200 tysięcy). I jeszcze jedno: nie możesz w tym samym czasie korzystać z innych państwowych ulg czy świadczeń, takich jak ulga na start, Mały ZUS Plus, zasiłek macierzyński, urlop wychowawczy czy bezpłatny. Są też wykluczenia, na przykład jeśli prowadzisz działalność na rzecz swojego byłego pracodawcy w tym samym roku.

Jak skorzystać z wakacji od ZUS? Procedura składania wniosku RWS

Cała procedura ubiegania się o wakacje od ZUS jest w pełni elektroniczna. Robisz to przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, składając specjalny wniosek, który nazywa się RWS. Ważne jest, żeby złożyć go w odpowiednim terminie. Musisz to zrobić w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym ten, w którym chcesz skorzystać ze zwolnienia. Czyli jeśli chcesz mieć wolny grudzień, wniosek musisz wysłać najpóźniej w listopadzie.

Jak to zrobić krok po kroku:

1. Zaloguj się na swoje konto na PUE ZUS. Możesz to zrobić przez profil płatnika albo za pomocą narzędzia eZUS.
2. Znajdź kreator wniosku RWS i go uruchom.
3. Wpisz swoje podstawowe dane: NIP, PESEL, imię i nazwisko.
4. Wybierz miesiąc, w którym chcesz skorzystać z wakacji składkowych. System często sam podpowiada następny miesiąc, ale możesz wybrać inny.
5. Uzupełnij szereg oświadczeń, które są potrzebne, żeby potwierdzić, że spełniasz warunki. Znajdziesz tam pytania o pomoc de minimis, status w bazie SUDOP, właściwy kod PKD, oświadczenie o braku powiązań z innymi podmiotami, datę rozpoczęcia działalności, a także potwierdzenie, że nie pracujesz dla byłego pracodawcy i informację o rocznych przychodach.
6. Jeśli jakieś dodatkowe dokumenty są potrzebne, dołącz je.
7. Na koniec podpisz wniosek cyfrowo (np. podpisem PUE) i wyślij.

Po wysłaniu wniosku i pozytywnej weryfikacji, będziesz zwolniony z opłacania składek społecznych za wskazany miesiąc. Pamiętaj jednak, że nadal musisz złożyć standardową deklarację rozliczeniową ZUS DRA do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu zwolnienia. Warto też sobie zaznaczyć w księgowości, że to był miesiąc wakacji składkowych, żeby przez przypadek nie zapłacić składek.

Wpływ wakacji od ZUS na składki, świadczenia i finanse

Skorzystanie z wakacji od ZUS to od razu odczuwalna ulga dla twojego portfela. Oszczędności mogą być naprawdę spore – od kilkuset do nawet ponad tysiąca złotych miesięcznie, zależnie od tego, jakie składki społeczne zwykle płacisz. Dla wielu małych firm może to być nawet około 1720 zł, jeśli płacisz pełne składki. Te pieniądze od razu poprawiają płynność finansową twojej firmy, co jest super ważne, zwłaszcza gdy przychody spadają, masz nieprzewidziane wydatki albo po prostu jest spokojniejszy okres w biznesie. Te zaoszczędzone środki możesz przeznaczyć na bieżące potrzeby firmy, spłatę zobowiązań, a nawet zainwestować w rozwój – kupić nowy sprzęt, wysłać pracowników na szkolenie albo podkręcić marketing.

Co ważne, podczas wakacji od ZUS zachowujesz ciągłość ubezpieczenia społecznego. Ten miesiąc jest wliczany do twojego stażu ubezpieczeniowego. Oznacza to, że twoje prawa do przyszłej emerytury, renty czy zasiłku chorobowego (jeśli spełnisz warunki) nie są zagrożone. Trzeba jednak pamiętać, że brak opłacania składek przez ten jeden miesiąc może minimalnie wpłynąć na ostateczną wysokość przyszłych świadczeń emerytalnych i rentowych. Ale spokojnie, to zazwyczaj niewielka różnica w porównaniu do tego, co zyskujesz finansowo.

I jeszcze raz podkreślam: wakacje od ZUS nie zwalniają cię z opłacania składek za pracowników, współpracowników czy zleceniobiorców. Te trzeba płacić nadal normalnie.

Korzyści vs. Potencjalne ryzyka i ograniczenia

Korzyści

Program wakacji od ZUS to dla ciebie, mikroprzedsiębiorco, naprawdę sporo plusów. Po pierwsze, to natychmiastowa ulga finansowa, czyli realne oszczędności na składkach społecznych. To bezpośrednio poprawia płynność twojej firmy i pozwala spokojniej zarządzać budżetem. Do tego możesz wybrać miesiąc, w którym ta ulga jest ci najbardziej potrzebna – na przykład gdy masz niższe przychody albo większe wydatki. To daje ci elastyczność w planowaniu. Twoja firma działa dalej bez przerwy, co jest kluczowe dla ciągłości biznesowej i utrzymania dobrych relacji z klientami. A sam proces aplikacyjny jest całkiem prosty i robisz to przez internet, więc nawet jeśli nie jesteś mistrzem technologii, powinieneś sobie poradzić.

Potencjalne ryzyka i wady

Mimo tych wszystkich zalet, wakacje od ZUS mają też swoje minusy i ograniczenia, o których warto pamiętać. Przede wszystkim, musisz pamiętać, że składkę zdrowotną nadal musisz płacić w całości. To wciąż pewne stałe obciążenie. Kolejne ograniczenie to wspomniany limit pomocy de minimis – musisz się upewnić, że go nie przekroczysz. Czasem warto skonsultować się z doradcą podatkowym w tej kwestii. Jeśli już korzystasz z innych ulg, na przykład „Ulgi na start” albo „Mały ZUS Plus”, to korzyści finansowe z wakacji składkowych mogą być mniejsze albo wręcz żadne, bo te ulgi już obniżają podstawę twoich składek. Warto też wiedzieć, że brak płacenia składek społecznych przez jeden miesiąc może minimalnie wpłynąć na wysokość przyszłych świadczeń emerytalnych czy rentowych. No i pamiętaj o terminie składania wniosku – jeśli się spóźnisz, przepadnie ci ulga w danym miesiącu. Są też wykluczenia, np. praca dla byłego pracodawcy albo zaległości podatkowe czy w ZUS-ie.

Wakacje składkowe na tle innych zwolnień i prawnych podstaw

Historia ulg w płaceniu składek ZUS jest nieco dłuższa, niż mogłoby się wydawać. Zanim pojawiły się wakacje składkowe w obecnej formie (od 2024 roku), mieliśmy inne rozwiązania, szczególnie w trudnych czasach pandemii COVID-19. Pamiętasz Tarczę Antykryzysową albo zwolnienia z początku 2021 roku? Tamte programy też miały na celu wsparcie przedsiębiorców, ale miały inne kryteria, okresy obowiązywania i podstawy prawne. Dzisiejsze wakacje składkowe to już coś odrębnego, finansowanego w całości z budżetu państwa i dostępnego dla szerszego grona mikroprzedsiębiorców.

Obecne wakacje składkowe opierają się na przepisach, które weszły w życie w ramach nowelizacji ustaw o ubezpieczeniach społecznych. Ważne jest, żeby odróżnić je od innych, długoterminowych ulg, które też możesz wykorzystać. „Ulga na start” to całkowite zwolnienie z opłacania składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy działalności. Programy „Mały ZUS” i „Mały ZUS Plus” pozwalają przedsiębiorcom z niższym przychodem płacić niższe składki społeczne. Wakacje od ZUS działają inaczej – to jednorazowe zwolnienie na jeden miesiąc. Musisz więc dokładnie sprawdzić, która forma ulgi jest dla ciebie najkorzystniejsza i czy możesz ją łączyć z innymi. Kiedy będziesz rozliczać składki, specjalny dokument ZUS RCA z kodem wakacyjnym pokaże, że skorzystałeś z ulgi.

Eksperci o wakacjach od ZUS: stabilność finansowa firm vs. system ubezpieczeń

Wielu ekspertów uważa wakacje od ZUS za fajne narzędzie, które pomaga utrzymać mikroprzedsiębiorców na nogach finansowo. Podkreślają, że możliwość jednorazowego odliczenia składek społecznych to realna poprawa płynności finansowej, zwłaszcza dla firm z mniejszymi obrotami albo tych, których biznes jest sezonowy. Instytucje takie jak Narodowy Fundusz Gospodarczy (NFG) wskazują, że takie ulgi mogą być kluczowe dla przetrwania małych biznesów na rynku. Niektórzy eksperci, jak Emanuel Nowak z NFG, mówią, że płynność finansowa w mikroprzedsiębiorstwach jest bardzo krucha i że wakacje od ZUS mogą dać im potrzebne „oddychanie”.

Są też głosy rozsądku, które zwracają uwagę na to, jak powszechne korzystanie z takich ulg może wpłynąć na długoterminową stabilność samego systemu ubezpieczeń społecznych. Obawy dotyczą sytuacji, gdyby program stał się stałym elementem systemu, a nie był odpowiednio zabezpieczony finansowo. Wtedy mogłoby to wpłynąć na zdolność ZUS do wypłacania przyszłych świadczeń. Ale spokojnie, obecne wakacje składkowe są finansowane bezpośrednio z budżetu państwa, więc ryzyko dla funduszu ubezpieczeń jest zminimalizowane. Ogólnie jednak, większość ekspertów widzi w wakacjach od ZUS pozytywne skutki dla przedsiębiorców i nie dostrzega poważnych zagrożeń dla systemu ubezpieczeń społecznych w obecnej formie tego programu.

Statystyki i wykorzystanie wakacji od ZUS w praktyce

Od kiedy wprowadzono wakacje od ZUS, widać spore zainteresowanie tą formą ulgi wśród mikroprzedsiębiorców. Dane od ZUS-u i innych instytucji pokazują, że korzysta z niej naprawdę sporo osób. Do listopada 2025 roku szacuje się, że z wakacji od ZUS skorzystało lub planowało skorzystać ponad 1,1 miliona przedsiębiorców. To spora część wszystkich, którzy mogli się na to załapać. W niektórych okresach liczba złożonych wniosków przekraczała nawet 1,3 miliona – to dowód na to, jak popularne jest to rozwiązanie.

Statystyki pokazują też pewne trendy. Na przykład, liczba wniosków składanych w poszczególnych miesiącach 2025 roku, choć nadal wysoka, była niższa niż w grudniu 2024 roku, czyli w szczytowym momencie. Mogło być tak, że część przedsiębiorców wykorzystała ulgę na początku, a może po prostu potrzeba było więcej czasu, żeby wszyscy zrozumieli zasady i terminy składania wniosków. Widać też różnice w korzystaniu z ulgi w zależności od regionu Polski – więcej wniosków składają przedsiębiorcy z województw, gdzie jest dużo mikro- i małych firm. Samozatrudnieni specjaliści, mimo że często zarabiają więcej, też chętnie korzystają z tej możliwości, doceniając oszczędności i możliwość poprawy płynności. Procedura składania wniosku RWS przez PUE ZUS jest stosunkowo prosta, co ułatwia dostęp do tej ulgi.

Podsumowanie

Wakacje od ZUS, czyli inaczej wakacje składkowe, to fajny patent, który pozwala mikroprzedsiębiorcom raz w roku przez jeden miesiąc nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne. Ten program, finansowany z budżetu państwa, to realne wsparcie dla wielu małych firm, a jednocześnie zachowujesz ciągłość swojego ubezpieczenia i prawo do przyszłych świadczeń. Pamiętaj o tym, jakie są kryteria kwalifikowalności – szczególnie limit przychodu, brak zaległości i dostępność limitu pomocy de minimis. Bardzo ważna jest też procedura składania wniosku RWS przez PUE ZUS – musisz go wysłać w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc zwolnienia. I jeszcze raz przypominam: składka zdrowotna i składki za pracowników nadal obowiązują. Jeśli masz mikro firmę i szukasz sposobu na zmniejszenie kosztów albo poprawę płynności finansowej, warto zastanowić się nad wakacjami od ZUS. Dokładnie sprawdź swoją sytuację i złóż wniosek na czas – to klucz do sukcesu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wakacje od ZUS

Czy wakacje od ZUS obejmują składkę zdrowotną?

Nie, wakacje od ZUS zwalniają tylko z opłacania składek społecznych (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe). Składka zdrowotna musi być opłacana w pełnej wysokości.

Jakie są główne korzyści z wakacji od ZUS?

Największe korzyści to jednorazowe oszczędności finansowe (często kilkuset do ponad 1000 zł), poprawa płynności finansowej firmy, możliwość kontynuowania działalności bez przerw i zachowanie ciągłości ubezpieczenia.

Kto nie może skorzystać z wakacji od ZUS?

Z programu wykluczeni są m.in. przedsiębiorcy mający zaległości w ZUS lub podatkach, prowadzący działalność dla byłego pracodawcy w tym samym roku, przekraczający limity pomocy de minimis, albo korzystający z innych ulg składkowych (np. ulga na start).

Kiedy należy złożyć wniosek RWS?

Wniosek RWS składasz tylko elektronicznie przez PUE ZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym chcesz mieć zwolnienie. Spóźnienie oznacza utratę prawa do ulgi w danym miesiącu.

Czy wakacje od ZUS wpływają na wysokość przyszłych świadczeń (emerytura, renta)?

Brak opłacania składek społecznych przez jeden miesiąc nie jest uwzględniany przy obliczaniu stażu ubezpieczeniowego i może minimalnie wpłynąć na ostateczną wysokość przyszłych świadczeń. Jednak ciągłość ubezpieczenia jest zachowana.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!