Postojowe w pracy – czym jest i kiedy Ci się należy? Poradnik

Postojowe w pracy to taka mała poduszka bezpieczeństwa dla Ciebie, gdy z przyczyn niezawinionych przez Ciebie, a leżących po stronie pracodawcy, nie możesz wykonywać swoich obowiązków. To po prostu wynagrodzenie za czas, kiedy jesteś gotów do pracy, ale nie możesz jej podjąć, bo tak zorganizowała to firma. Wszystko jest opisane w polskim Kodeksie pracy, a chroni Cię to przed utratą dochodów, gdy coś się w firmie posypie.

Czym jest wynagrodzenie postojowe (czyli za przestój)?

Wyobraź sobie, że jesteś w pracy, gotów do działania, ale nagle okazuje się, że nie ma czym pracować albo maszyna się zepsuła. Właśnie wtedy przysługuje Ci wynagrodzenie postojowe, inaczej mówiąc – wynagrodzenie za przestój. Zgodnie z Kodeksie pracy (artykuł 81 § 1 i § 2), to po prostu rekompensata za czas, kiedy jesteś w gotowości, ale praca nie może ruszyć z winy pracodawcy. Masz dzięki temu pewność, że Twoje konto nie świeci pustkami, o ile oczywiście Ty nie jesteś winowajcą tej sytuacji.

Kiedy przysługuje Ci postojowe? Warunki są dwa

Żeby dostać wynagrodzenie postojowe, muszą być spełnione dwa warunki: musisz być gotów do pracy, a przyczyna tego, że nie możesz jej wykonywać, musi leżeć po stronie pracodawcy. Czyli, jesteś w pracy, czekasz na zadania, albo jesteś pod telefonem, gotowy, żeby przyjechać, ale nic nie możesz zrobić, bo na przykład brakuje materiałów albo zepsuł się sprzęt. Pamiętaj, że jeśli Ty coś zawalisz, albo po prostu jesteś na zwolnieniu, to postojowe Ci się nie należy.

Przykłady sytuacji, gdy pracodawca powoduje przestój

Czasem życie pisze różne scenariusze i przestój może być spowodowany wieloma rzeczami po stronie firmy. Oto kilka przykładów:

• Brakuje Ci surowców, materiałów albo narzędzi, żeby cokolwiek zrobić.
• Maszyny, urządzenia czy cała produkcja stają z powodu awarii.
• Nie ma prądu albo innych mediów, bez których nie da się pracować.
• Pracodawca decyduje, że na jakiś czas produkcja stoi albo zamyka zakład.
• Po prostu nie ma zleceń, więc dla nikogo nie ma roboty.

Pamiętaj, że w każdej z tych sytuacji musisz być gotowy do pracy, a przyczyna tego przestoju musi być wyłącznie po stronie pracodawcy.

Ile wynosi wynagrodzenie postojowe i jak jest wypłacane?

Kodeks pracy (artykuł 81 § 2) mówi jasno: zazwyczaj dostajesz tyle, ile wynosiłoby Twoje normalne wynagrodzenie zasadnicze. Jeśli pracodawca nie ustalił Twojej stawki tak, żeby łatwo było to policzyć (np. stawki godzinowej), to przysługuje Ci 60% Twojego miesięcznego wynagrodzenia. Co ważne, nigdy nie może to być mniej niż płaca minimalna, którą ustawa określa.

Do wynagrodzenia postojowego zazwyczaj nie wlicza się premii czy innych dodatków, które nie są stałą częścią Twojej pensji zasadniczej. Dostaniesz je za cały czas trwania przestoju, nawet jeśli to tylko jeden dzień. Pracodawca musi Ci to wypłacić – nie musisz składać żadnych dodatkowych podań.

Co pracodawca musi zrobić w czasie postoju?

Jeśli zdarzy się przestój, Twój pracodawca ma kilka ważnych obowiązków. Przede wszystkim musi Ci wypłacić należne wynagrodzenie postojowe – zgodnie z przepisami, czyli albo pensję zasadniczą, albo te 60%, ale nigdy poniżej płacy minimalnej.

Poza tym, pracodawca musi dbać o to, żebyś był w gotowości do pracy. Może to oznaczać zapewnienie Ci miejsca, gdzie możesz poczekać na możliwość powrotu do zadań, albo po prostu możliwość wezwania Cię w każdej chwili. Co ciekawe, pracodawca może Ci też zaproponować inną pracę, zgodną z Twoimi kwalifikacjami, ale za wynagrodzenie nie niższe niż postojowe. Jeśli odmówisz bez powodu, możesz stracić prawo do tego świadczenia. No i oczywiście, pracodawca nadal odpowiada za Twoje bezpieczeństwo i higienę pracy, nawet jeśli w firmie jest luźniej.

Postojowe z Kodeksu pracy a to z ZUS-u (z tarcz antykryzysowych)

Warto od razu rozróżnić dwie rzeczy: postojowe z Kodeksu pracy i świadczenie postojowe z ZUS-u, które pojawiło się przy okazji tarcz antykryzysowych, zwłaszcza w czasie pandemii. Choć oba dotyczą sytuacji, gdy praca jest ograniczona, to działają na innych zasadach, mają inne podstawy prawne i dotyczą innych grup ludzi.

Postojowe z Kodeksu pracy to Twoje podstawowe prawo jako pracownika na umowie o pracę, gdy przestój jest winą pracodawcy. To po prostu wynagrodzenie za czas gotowości, które wypłaca Ci szef. Natomiast świadczenie postojowe z ZUS-u było formą pomocy dla różnych zawodów – samozatrudnionych, zleceniobiorców, a czasem i pracowników, w zależności od konkretnej tarczy. Pieniądze szły z budżetu państwa i były przyznawane na innych zasadach, często z jakimiś kryteriami dochodowymi lub dotyczącymi spadku obrotów.

Eksperci często krytykowali te przepisy z ZUS-u, bo bywały niejasne i trudne do zastosowania, a potem mogły rodzić spory z urzędem. Ważne jest, żebyś wiedział, że to nie jest to samo i każde z tych świadczeń ma swoją specyfikę.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o postojowe w pracy

Czy pracodawca musi płacić postojowe?

Tak, pracodawca ma taki obowiązek, jeśli jesteś gotowy do pracy, a przestój wynikający z jego winy uniemożliwia Ci jej wykonanie. Jeśli tego nie zrobi, może mieć kłopoty.

Czy mogę odmówić podjęcia innej pracy w czasie postoju?

Możesz odmówić, jeśli masz ku temu ważny powód. Jeśli jednak odmowa będzie bezpodstawna, możesz stracić prawo do wynagrodzenia postojowego. Pamiętaj, że szef musi Ci zaproponować pracę zgodną z Twoimi kwalifikacjami i nie może płacić mniej niż wynosiłoby postojowe.

Czy postojowe jest opodatkowane?

Tak, tak jak każde inne Twoje wynagrodzenie, podlega podatkowi dochodowemu i składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. To po prostu przychód ze stosunku pracy.

Co jeśli szef nie wypłaci mi postojowego?

Jeśli pracodawca nie wypłaci Ci należnego wynagrodzenia, możesz dochodzić swoich praw przed sądem pracy. Możesz też zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy, która może interweniować.

Czy postojowe należy się pracownikom na zleceniu?

Wynagrodzenie postojowe z artykułu 81 Kodeksu pracy dotyczy umów o pracę i podobnych. Osoby na umowie zlecenia czy o dzieło, jeśli mają problemy z pracą, mogą liczyć na inne formy wsparcia, na przykład ze wspomnianych tarcz antykryzysowych, ale to nie jest już to samo postojowe co z Kodeksu pracy.

Podsumowanie

Postojowe w pracy, uregulowane w artykule 81 Kodeksu pracy, to ważne zabezpieczenie dla Ciebie, gdy nie możesz pracować z winy pracodawcy. Kluczowe jest, żebyś pamiętał o dwóch rzeczach: musisz być gotów do pracy, a przyczyna przestoju nie może być Twoja. Warto też odróżnić to postojowe od tych specjalnych świadczeń z ZUS-u, bo działają inaczej. Zrozumienie tych zasad pomoże Ci dochodzić swoich praw, gdyby zdarzył się przestój. Masz wątpliwości, jak to wygląda w Twojej konkretnej sytuacji? Porozmawiaj z działem HR albo ekspertem prawa pracy.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!