PIT 39 – co to jest i jak rozliczyć sprzedaż nieruchomości? Poradnik

Każdy sezon rozliczeń podatkowych potrafi być lekko stresujący, zwłaszcza gdy mamy do czynienia ze sprzedażą nieruchomości. Często pojawia się wtedy pytanie: „Czy i kiedy muszę złożyć PIT 39?”. Ten formularz jest przeznaczony właśnie dla Ciebie, jeśli sprzedałeś swoją prywatną nieruchomość lub jakieś prawo majątkowe i udało Ci się na tym zarobić. W tym artykule postaram się wyjaśnić wszystko, co musisz wiedzieć o PIT 39 – czym dokładnie jest, kto powinien go wypełnić, jakie dochody obejmuje, kiedy masz czas na jego złożenie i co się dzieje, gdy tego nie zrobisz. Dzięki temu dowiesz się raz na zawsze, czy sprzedaż Twojego mieszkania czy domu wymaga właśnie tego formularza.

Czym właściwie jest PIT 39? Krótko o co chodzi

PIT 39 to takie roczne zeznanie podatkowe dla specyficznych sytuacji – czyli głównie chodzi o dochody albo straty ze sprzedaży prywatnych nieruchomości i pewnych praw majątkowych. Najważniejsze jest to, że sprzedaż musiała nastąpić przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym tę nieruchomość kupiłeś lub ją zbudowałeś. To nie jest formularz do rozliczania zwykłej pensji, dochodów z firmy czy z giełdy. Obowiązek złożenia go mają te osoby fizyczne, które faktycznie zarobiły na takiej sprzedaży. Mówimy tu o takich rzeczach jak:

• mieszkania,
• domy,
• działki,
• udziały w nieruchomościach,
• spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
• prawo użytkowania wieczystego gruntu.

Warto od razu zaznaczyć, że PIT 39 dotyczy sprzedaży prywatnej, a nie takiej, która jest częścią działalności gospodarczej. Te sprawy rozlicza się już na PIT 36 albo PIT 36L.

Kto musi złożyć PIT 39? Twoja sytuacja podatkowa

Generalnie, jeśli jesteś osobą fizyczną i sprzedałeś prywatną nieruchomość albo niektóre prawa majątkowe, a ta sprzedaż miała miejsce zanim minęło pięć lat od końca roku, w którym je nabyłeś lub zbudowałeś, to PIT 39 jest dla Ciebie. Dotyczy to takich transakcji jak sprzedaż:

• mieszkania,
• domu,
• działki (budowlanej czy rolnej),
• udziału w nieruchomości,
• spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
• prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
• prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Nawet jeśli Twoja prywatna nieruchomość znajduje się za granicą, to też ją tutaj rozliczasz – zazwyczaj przez specjalny załącznik, na przykład PIT/ZG. Pamiętaj jednak, że PIT 39 nie obejmuje sprzedaży nieruchomości związanych z Twoją działalnością gospodarczą. Takie sytuacje rozliczasz na PIT 36 lub PIT 36L. Podobnie, jeśli zarabiasz na etacie (PIT 37) albo masz dochody kapitałowe (PIT 38), to tych pieniędzy nie wykazujesz na PIT 39.

Jak rozliczyć dochód na PIT 39? Stawka 19%

Dochód, który będziesz opodatkowywać na PIT 39, policzysz odejmując od przychodu ze sprzedaży wszystkie udokumentowane koszty, jakie poniosłeś. Chodzi tu na przykład o:

• wydatki na nabycie nieruchomości,
• koszty notarialne,
• opłaty sądowe,
• koszty remontów i modernizacji (o ile masz na to faktury).

Możesz też odliczyć koszty związane z samą sprzedażą, czyli na przykład prowizję dla pośrednika nieruchomości czy opłaty za ogłoszenia. Podatek od tak obliczonego zysku wynosi zawsze 19%. To spora różnica w porównaniu do innych formularzy, jak PIT 37 czy PIT 36, gdzie często płacimy według skali podatkowej (12% i 32%). PIT 38 też ma stawkę 19%, ale dotyczy tylko dochodów kapitałowych. Pamiętaj, że możesz też ponieść stratę ze sprzedaży, a to też wpłynie na Twoje rozliczenie.

Podstawa opodatkowania	Dochód ze sprzedaży nieruchomości
Koszty uzyskania przychodu	Wydatki na nabycie, notarialne, remonty, prowizja pośrednika
Stawka podatku	19%

Ulga mieszkaniowa w PIT 39: Szansa na zwolnienie z podatku

Jest taki fajny haczyk w PIT 39, czyli ulga mieszkaniowa. Dzięki niej możesz w ogóle nie płacić podatku od tego, co zarobiłeś na sprzedaży nieruchomości. Warunek jest jeden: te pieniądze musisz przeznaczyć na własne cele mieszkaniowe. Co to takiego? Chociażby:

• zakup innego mieszkania albo domu,
• kupno działki pod budowę,
• inwestycja w budowę albo remont własnego domu,
• spłata kredytu hipotecznego, który wziąłeś na zakup tej albo innej nieruchomości.

Masz na to zazwyczaj od dwóch do trzech lat od sprzedaży, żeby skorzystać ze zwolnienia. Musisz też bardzo dokładnie dokumentować każdy wydatek związany z realizacją tych celów. Faktury, umowy kupna-sprzedaży, potwierdzenia spłaty kredytu – to wszystko będzie Ci potrzebne. Ulga jest wykazywana zazwyczaj w załączniku PIT/O.

Kiedy złożyć PIT 39? Masz czas do 30 kwietnia

Zeznanie PIT 39 musisz złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym sprzedałeś nieruchomość albo prawo majątkowe. Możesz je składać od 15 lutego danego roku. Termin 30 kwietnia jest taki sam dla wszystkich, niezależnie od tego, czy składasz PIT 39 elektronicznie, czy w formie papierowej. Coraz więcej osób wybiera jednak rozliczenie online. Jeśli 30 kwietnia wypadnie w weekend albo święto, to termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Pamiętaj, że spóźnienie może wiązać się z przykrymi konsekwencjami.

Co się stanie, jeśli nie złożysz PIT 39 na czas?

Jeśli przegapisz termin złożenia PIT 39 albo w ogóle go nie złożysz, mogą Cię spotkać nieprzyjemności. Przede wszystkim grozi Ci odpowiedzialność karno-skarbowa, opisana w Kodeksie karnym skarbowym, zwłaszcza w artykule 54. W zależności od tego, ile podatku nie zapłaciłeś, może to być wykroczenie skarbowe (kara grzywny) albo nawet przestępstwo skarbowe (grzywna, a czasem nawet kara więzienia do pięciu lat). Dodatkowo, będziesz musiał zapłacić odsetki za zwłokę od należnego podatku. W najgorszych przypadkach urząd skarbowy może nałożyć na Ciebie dodatkową karę w wysokości nawet 75% kwoty nieujawnionych dochodów. Brak PIT 39 może też oznaczać, że nie przekażesz 1,5% podatku na cele społeczne, a w ostateczności urząd może nawet zająć Ci majątek. Na szczęście jest coś takiego jak „czynny żal” – jeśli sam zgłosisz swoje zaniedbanie i zapłacisz zaległy podatek wraz z odsetkami, możesz uniknąć części sankcji.

Jak wypełnić PIT 39? Kilka praktycznych podpowiedzi

Wypełnienie PIT 39 wcale nie musi być takie straszne. Najlepiej zacząć od oficjalnego portalu e-Urząd Skarbowy i usługi Twój e-PIT. Tam znajdziesz interaktywne formularze, które podpowiadają Ci, co gdzie wpisać i od razu sprawdzają, czy wszystko jest w porządku. Możesz też zajrzeć do poradników dostępnych online, często od programów do rozliczeń podatkowych. Serwisy takie jak e-Pity, Podatnik.info, PITax czy Twoj-ePIT mają szczegółowe instrukcje, które pokazują, co wpisać w poszczególne pola, podają przykłady wyliczeń i wyjaśniają, jak działa ulga mieszkaniowa. Jeśli wolisz czytać, to poradniki na stronach Wypelnij-pit.pl, PoradnikPrzedsiebiorcy.pl czy Mikroporady.pl pokażą Ci, jakie dokumenty musisz przygotować (akty notarialne, faktury za remonty, dowody zakupu) i jak wpisać wszystkie dane. A dla tych, co wolą oglądać, na YouTube znajdziesz mnóstwo filmików instruktażowych pokazujących krok po kroku, jak wypełnić i wysłać zeznanie.

Gdzie szukać statystyk na temat PIT 39?

Najlepsze i najbardziej aktualne statystyki dotyczące zeznań PIT 39 znajdziesz na stronie Ministerstwa Finansów. Oficjalne zestawienia są dostępne w module „Statystyki PIT” na portalu podatki.gov.pl. Wystarczy wejść w odpowiednią sekcję, wybrać rok, który Cię interesuje, i pobrać pliki. Zazwyczaj znajdziesz tam informacje o tym, ile osób złożyło PIT 39, jaka była łączna wartość przychodów, kosztów, dochodów i strat, a także ile podatku zostało zapłacone i jaka była jego średnia wartość. Często można też zobaczyć, jak te rozliczenia wyglądają w poszczególnych województwach i urzędach skarbowych, a także jakie są dochody podatników. To bardzo cenne źródło wiedzy, jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda rynek takich transakcji w danym roku.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o PIT 39

Kiedy muszę złożyć PIT 39?

Masz obowiązek złożyć PIT 39, jeśli sprzedałeś prywatną nieruchomość lub prawo majątkowe i stało się to przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym je nabyłeś lub wybudowałeś. Zeznanie trzeba złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku sprzedaży.

Czy sprzedaż działki rolnej podlega pod PIT 39?

Tak, sprzedaż działki rolnej traktujemy jak sprzedaż nieruchomości. Jeśli sprzedaż była prywatna i nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku nabycia, to dochód z niej rozliczasz właśnie na PIT 39.

Co jeśli sprzedam nieruchomość po 5 latach od nabycia?

Zazwyczaj sprzedaż nieruchomości po upływie 5 lat od końca roku, w którym ją nabyłeś lub zbudowałeś, nie podlega już opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W takim przypadku nie musisz składać PIT 39, chyba że taka sprzedaż jest częścią Twojej działalności gospodarczej.

Czy mogę rozliczyć PIT 39 razem z małżonkiem?

PIT 39 to zeznanie indywidualne. Nie ma możliwości wspólnego rozliczenia go z małżonkiem. Dochody rozliczane na tym formularzu przypisane są do osoby, która faktycznie dokonała sprzedaży.

Jakie koszty mogę odliczyć od przychodu przy sprzedaży nieruchomości na PIT 39?

Od przychodu ze sprzedaży możesz odliczyć koszty zakupu nieruchomości, opłaty notarialne, koszty remontów (jeśli masz faktury), prowizję pośrednika nieruchomości oraz koszty związane z promocją sprzedaży, na przykład opłaty za ogłoszenia.

Czy ulga mieszkaniowa jest obowiązkowa?

Ulga mieszkaniowa nie jest obowiązkowa. To po prostu możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, jeśli przeznaczysz zarobione pieniądze na własne cele mieszkaniowe. Jeśli nie spełnisz warunków albo po prostu z niej nie skorzystasz, dochód z transakcji zostanie opodatkowany standardową stawką 19%.

Podsumowując

PIT 39 to takie specjalne roczne zeznanie podatkowe dla tych z Was, którzy sprzedali prywatną nieruchomość lub prawa majątkowe i miało to miejsce w ciągu pięciu lat od końca roku, w którym nabyliście lub zbudowaliście te dobra. Pamiętaj, że to formularz tylko do tego celu i niczego więcej. Najważniejsze to pilnować terminów – masz czas do 30 kwietnia następnego roku. Dokładnie policz swój dochód, uwzględniając wszystkie koszty, i zastanów się, czy możesz skorzystać z ulgi mieszkaniowej. W razie wątpliwości zawsze warto zajrzeć na stronę podatki.gov.pl albo zapytać doradcę podatkowego. Dzięki tej wiedzy będziesz mieć pewność, że rozliczyłeś się ze fiskusem jak należy. A jeśli udostępnisz ten artykuł znajomym, to pomożesz też im rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące PIT 39.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!