jQuery – czym jest i jakie ma funkcje? Przewodnik po bibliotece JavaScript

jQuery to lekka biblioteka JavaScript o otwartym kodzie źródłowym, która lata temu niesamowicie uprościła wiele zadań związanych z tworzeniem stron internetowych. Pomyśl o jej dewizie: „pisz mniej, rób więcej” (Write less, do more), co w praktyce oznaczało dużo krótszy i prostszy kod JavaScript. Biblioteka jQuery, którą John Resig stworzył w 2006 roku i udostępnił na licencji MIT, prawdziwie zmieniła sposób, w jaki wchodzimy w interakcje z elementami HTML oraz obsługujemy zdarzenia przeglądarki. Wcześniej deweloperzy musieli pisać obszerne i skomplikowane skrypty, żeby uzyskać podstawowe efekty na stronach. Wyobraź sobie, ile to zajmowało czasu i nerwów! jQuery to po prostu biblioteka JavaScript, która oferuje narzędzia do manipulacji modelem DOM, obsługi zdarzeń, tworzenia animacji i wykonywania operacji AJAX. Dzięki temu, że stało się tak popularne, wpłynęło na ujednolicenie wielu praktyk w tworzeniu stron internetowych. To pozwoliło Ci, jako deweloperowi, skupić się na funkcjonalności, zamiast na żmudnym rozwiązywaniu problemów z kompatybilnością między przeglądarkami.

Czym dokładnie jest jQuery?

jQuery to biblioteka JavaScript, stworzona, aby ułatwić i uprościć typowe zadania programistyczne po stronie klienta. Wyobraź sobie, że to taki zestaw gotowych funkcji, które rozszerzają możliwości czystego JavaScriptu. Chodziło o to, żeby interakcje z dokumentem HTML, operacje na drzewie DOM, obsługa zdarzeń i wykonywanie zapytań AJAX stały się o wiele prostsze i bardziej spójne.

Co ciekawe, projekt jQuery jest open-source, co znaczy, że jego kod źródłowy jest publicznie dostępny i możesz go swobodnie używać, modyfikować i rozpowszechniać. Działa on na podstawie licencji MIT – jednej z najbardziej liberalnych licencji oprogramowania. To właśnie ta otwartość sprawiła, że biblioteka szybko się rozwinęła i zbudowała wokół siebie szeroką społeczność. Powiem Ci, dzięki temu jQuery stało się takim standardem w upraszczaniu tworzenia stron internetowych, oferując deweloperom skuteczne narzędzie do efektywnego budowania dynamicznych interfejsów użytkownika.

Dlaczego stworzono jQuery? Odpowiedź na problemy w tworzeniu stron internetowych

Zastanawiałeś się kiedyś, po co w ogóle powstało jQuery? Głównie po to, żeby poradzić sobie z irytującymi niezgodnościami między przeglądarkami i uprościć złożony, obszerny kod JavaScript, szczególnie przy manipulacji DOM i wywołaniach AJAX. Przed nim, deweloperzy musieli dosłownie walczyć z niezgodnościami między Internet Explorerem, Firefoksem czy innymi przeglądarkami, co wymagało pisania osobnego kodu dla każdej z nich. John Resig, twórca jQuery, chciał stworzyć coś, co zapewni spójne działanie kodu JavaScript, niezależnie od przeglądarki.

Biblioteka jQuery mierzyła się z kilkoma naprawdę dużymi problemami, które potrafiły ostro skomplikować tworzenie stron internetowych:

• Niezgodności między przeglądarkami, bo różne silniki JavaScript i implementacje DOM wymuszały tworzenie złożonych i odmiennych ścieżek kodu. jQuery ukrywało te różnice, pozwalając Ci pisać jeden solidny skrypt, który działał po prostu wszędzie.
• Złożony i obszerny kod JavaScript, bo typowe zadania, takie jak wybieranie elementów, manipulacja DOM, obsługa zdarzeń czy wykonywanie wywołań AJAX, wymagały wielu linii obszernego i podatnego na błędy kodu. jQuery dało Ci zwięzłe, łączalne metody, które bardzo uprościły te operacje.
• Problemy z obsługą zdarzeń i gotowością strony, bo określenie momentu, w którym DOM był w pełni załadowany (ale zanim załadowano obrazy i inną zawartość), było trudne i niespójne między przeglądarkami. Wzorzec $(document).ready() w jQuery sprawił, że uruchomienie kodu w odpowiednim momencie stało się łatwe i niezawodne, raz na zawsze rozwiązując te kłopoty z kolejnością ładowania.
• Nieporęczne interakcje AJAX, bo wykonywanie asynchronicznych żądań HTTP wymagało użycia nieporęcznych API, specyficznych dla każdej przeglądarki, jak na przykład XMLHttpRequest. jQuery zaoferowało prostszy, kompatybilny między przeglądarkami zestaw metod AJAX do dynamicznej aktualizacji zawartości strony bez pełnego przeładowania.

jQuery zostało stworzone, aby rozwiązać problemy z kompatybilnością między przeglądarkami, uprościć manipulację DOM i usprawnić wywołania AJAX w tworzeniu stron internetowych. Filozofia jQuery, czyli «pisz mniej, rób więcej», naprawdę pozwoliła deweloperom skupić się na budowaniu funkcji, zamiast zmagać się z problemami przeglądarek i skomplikowanym JavaScriptem.

Główne cechy jQuery, które upraszczają tworzenie stron internetowych

Główne cechy jQuery to manipulacja DOM, obsługa zdarzeń, animacje i efekty, operacje AJAX oraz zapewnienie kompatybilności między przeglądarkami. Te funkcjonalności sprawiły, że jQuery stało się naprawdę ważnym narzędziem w początkach nowoczesnego tworzenia stron internetowych. Dzięki nim deweloperzy mogli tworzyć bardziej dynamiczne i interaktywne witryny z mniejszym nakładem pracy. Biblioteka ta w inteligentny sposób ukrywa wiele skomplikowanych szczegółów związanych z natywnym JavaScriptem.

Jak jQuery ułatwia manipulację DOM w praktyce?

jQuery niesamowicie upraszcza interakcję z modelem obiektowym dokumentu HTML (DOM), oferując intuicyjne metody do dodawania, usuwania, modyfikowania elementów i ich zawartości. To daje Ci możliwość dynamicznej zmiany struktury i wyglądu stron internetowych. Zamiast skomplikowanych natywnych funkcji JavaScript, jQuery oferuje Ci proste i czytelne metody.

Przykładowe operacje na elementach HTML za pomocą jQuery to:

• dodawanie elementów – metody takie jak .append(), .prepend(), .before() i .after() pozwalają wstawiać nowy kod HTML lub elementy względem wybranych elementów,
• usuwanie elementów – metoda .remove() służy do usuwania wybranych elementów DOM ze strony,
• modyfikowanie zawartości – metody .html(), .text() i .val() umożliwiają pobieranie lub ustawianie wewnętrznego kodu HTML, zawartości tekstowej lub wartości formularzy,
• modyfikowanie atrybutów lub klas – funkcje .attr(), .addClass(), .removeClass() i .toggleClass() służą do dostosowywania atrybutów elementów lub klas CSS,
• zawijanie elementów – metoda .wrap() pozwala owinąć wybrane elementy w strukturę HTML.

Na przykład, żeby wstawić nowy div po elemencie o id=”div1″, wystarczy użyć prostego kodu:

Widzisz, jak jeden prosty kod jQuery zastępuje wiele linii natywnego JavaScriptu!

W jaki sposób jQuery usprawnia obsługę zdarzeń?

jQuery daje Ci ujednolicony sposób na obsługę zdarzeń przeglądarki, co ułatwia tworzenie interaktywnych stron internetowych. Ujednolica to na przykład nasłuchiwanie na kliknięcia, najechania myszą, skupienie i rozmycie, niezależnie od różnic między przeglądarkami. Dzięki temu możesz pisać kod, który działa spójnie na różnych platformach.

Biblioteka oferuje elastyczne metody do wiązania zdarzeń, takie jak:

• .on(’click’, handler): używana do ogólnego i elastycznego wiązania zdarzeń,
• skrócone metody: na przykład .click(handler) czy .hover(handler) dla najpopularniejszych zdarzeń,
• delegowanie zdarzeń: umożliwia efektywną obsługę zdarzeń dla dynamicznie dodawanych elementów.

Przykład:

Ten kod podłącza funkcję do zdarzenia kliknięcia na elemencie o id=”moj-przycisk”.

Czy jQuery oferuje wsparcie dla animacji i efektów?

Jasne, jQuery ma wbudowane funkcje, które pomogą Ci stworzyć naprawdę angażujące animacje i efekty wizualne, co mocno poprawia wrażenia użytkownika. Dzięki nim możesz łatwo dodawać płynne przejścia i dynamiczne elementy do swoich stron. A najlepsze jest to, że zrobisz to za pomocą zaledwie kilku linii kodu.

Wbudowane metody jQuery, takie jak .fadeIn(), .slideUp() czy .animate(), pozwalają na tworzenie skomplikowanych sekwencji animacji. Takie możliwości zwiększają interaktywność i atrakcyjność wizualną Twojej witryny. W końcu użytkownicy cenią strony, które dynamicznie reagują na ich działania!

Jak jQuery upraszcza operacje AJAX?

jQuery bardzo upraszcza wykonywanie asynchronicznych żądań JavaScript i XML (AJAX), umożliwiając dynamiczne aktualizacje treści bez pełnego przeładowywania strony. Przed jQuery operacje AJAX były skomplikowane i wymagały dużo kodu, często różniącego się między przeglądarkami (np. użycie natywnego XMLHttpRequest). Biblioteka ta ujednolica i przyspiesza proces komunikacji z serwerem.

jQuery dostarcza proste i intuicyjne metody do obsługi operacji AJAX, takie jak:

• .ajax(): do szczegółowej konfiguracji żądań AJAX,
• .get(): do prostych żądań GET,
• .post(): do prostych żądań POST,
• .load(): do ładowania zawartości HTML bezpośrednio do wybranych elementów.

Te metody skutecznie ukrywają złożoność natywnych API. Dzięki nim możesz łatwo implementować funkcje, na przykład dynamiczne ładowanie danych, automatyczne uzupełnianie formularzy czy odświeżanie fragmentów strony.

Jakie jest obecne znaczenie jQuery i statystyki jego użycia w 2025 roku?

W 2025 roku jQuery jest wciąż niezwykle popularne na całym świecie. Używa go około 74% wszystkich stron internetowych, a jeśli chodzi o strony korzystające z jakiejkolwiek znanej biblioteki JavaScript, to jQuery stanowi około 90%. Ta trwała dominacja wynika głównie z tego, że biblioteka ta została zaadaptowana w bardzo wielu istniejących projektach. Przez ponad dekadę było wręcz standardem i jest głęboko zintegrowane w mnóstwie witryn i szablonów, w tym w dużych systemach zarządzania treścią (CMS), takich jak WordPress i Drupal.

Popatrz na te ciekawe statystyki:

Kategoria	Dane
Globalne użycie	Około 74% wszystkich stron internetowych; 90% stron z biblioteką JS
Użycie przez deweloperów (2022)	Około 29% (drugie miejsce, po React – 44%)
Liczba stron (2022)	Ponad 80 milionów
Pobrania z npm	Miliony miesięcznie
Wtyczki	Ponad 4800 oficjalnych wtyczek
Utrzymanie	Aktywnie rozwijane na GitHubie
Przykłady CMS	WordPress, Drupal

Mimo popularności nowszych frameworków, jQuery działa na dziesiątkach milionów stron internetowych. W 2022 roku ponad 80 milionów witryn nadal zawierało jQuery, wyprzedzając wszystkie inne biblioteki JavaScript z dużą przewagą – React, drugi najpopularniejszy, był wtedy na około 11 milionach stron. Około 29% ankietowanych profesjonalnych deweloperów w 2022 roku nadal używało jQuery, co daje mu drugie miejsce wśród bibliotek JavaScript, tuż za Reactem (44% deweloperów). jQuery nadal odnotowuje miliony pobrań z npm miesięcznie, co pokazuje, że wciąż jest używane, zwłaszcza przy utrzymywaniu starszych projektów. Biblioteka jest wciąż aktywnie rozwijana na GitHubie, dostaje regularne aktualizacje i poprawki błędów. Około 4,4% wszystkich stron internetowych używa CDN jQuery do dostarczania jego skryptów, co pokazuje jego stałe miejsce w infrastrukturze internetowej. Istnieje ponad 4800 oficjalnych wtyczek jQuery, które pomagają deweloperom szybko integrować funkcje, na przykład suwaki czy walidację formularzy.

John Resig wydał jQuery w styczniu 2006 roku, rewolucjonizując tworzenie stron internetowych poprzez uproszczenie skryptów JavaScript między przeglądarkami i promując motto „pisz mniej, rób więcej”. Jego włączenie do rdzenia WordPressa na ponad dziesięć lat zapewniło mu masową dystrybucję, co po prostu zapewniło mu miejsce na ogromnej liczbie stron na całym świecie. Wiesz, mimo że nowoczesne tworzenie stron internetowych często preferuje frameworki takie jak React, Vue czy Angular dla nowych projektów, to ogromny ślad jQuery w istniejących systemach i jego ugruntowany ekosystem sprawiają, że pozostaje jedną z najczęściej używanych bibliotek JavaScript na świecie. Pod względem skali czy długowieczności niewiele innych bibliotek może mu dorównać.

Jakie są zalety i wady używania jQuery w dzisiejszym tworzeniu stron internetowych?

Z jednej strony, jQuery to uproszczona składnia i zgodność z przeglądarkami, z drugiej – może wiązać się z pewnym narzutem wydajnościowym i dłuższym czasem ładowania w porównaniu do czystego JavaScriptu. Czy warto go używać dzisiaj? To zależy od Twoich konkretnych potrzeb i celów projektu. Jest wiele argumentów zarówno za, jak i przeciw jego użyciu.

Jakie są trwałe zalety korzystania z jQuery?

Trwałe zalety jQuery to uproszczona i zwięzła składnia, silna kompatybilność między przeglądarkami, łatwa manipulacja DOM i obsługa zdarzeń, wbudowane wsparcie dla animacji i AJAX, a także rozległy ekosystem wtyczek i aktywna społeczność. Te aspekty sprawiają, że jQuery wciąż pozostaje atrakcyjnym narzędziem w wielu scenariuszach. Biblioteka pozwoli Ci napisać mniej kodu, a osiągnąć więcej.

Oto najważniejsze korzyści:

• Uproszczona i zwięzła składnia: znacznie skraca ilość kodu potrzebnego do wykonania typowych zadań JavaScript, co przyspiesza pracę.
• Silna kompatybilność między przeglądarkami: ukrywa różnice w implementacjach DOM i API JavaScript, dzięki temu Twoja aplikacja działa tak samo na różnych platformach.
• Łatwa manipulacja DOM i obsługa zdarzeń: oferuje intuicyjne metody do modyfikowania struktury i zawartości strony oraz do zarządzania tym, jak użytkownicy wchodzą w interakcje ze stroną.
• Wbudowane animacje i wsparcie dla AJAX: upraszcza tworzenie dynamicznych efektów wizualnych i asynchronicznych żądań HTTP, co poprawia wrażenia użytkownika.
• Rozległy ekosystem wtyczek i aktywna społeczność: dostępność tysięcy gotowych wtyczek i silne wsparcie społeczności jQuery community zapewnia łatwe rozszerzanie funkcjonalności i szybkie rozwiązywanie problemów.

Dla początkujących deweloperów lub projektów o ograniczonej złożoności, prostota i szybka krzywa uczenia się jQuery oferują korzyści w porównaniu do nowoczesnych frameworków, które mają wyższe koszty nauki i konfiguracji.

Jakie są wady jQuery w nowoczesnym tworzeniu stron internetowych?

Wiesz, w nowoczesnym tworzeniu stron internetowych jQuery ma też swoje minusy, takie jak pewien narzut wydajnościowy, dodatkowy czas ładowania i ryzyko, że możesz nie poznać dogłębnie natywnych API JavaScriptu. Dziś, kiedy JavaScript i przeglądarki poszły do przodu, wiele zadań, które jQuery upraszczało, możesz zrobić równie dobrze, a czasem nawet lepiej, używając czystego JavaScriptu.

Spójrz na wady jQuery:

• Narzut wydajnościowy: warstwa abstrakcji jQuery może wprowadzać niewielkie opóźnienia w wykonaniu kodu w porównaniu do natywnego JavaScriptu, a to ważne w aplikacjach wymagających najwyższej wydajności.
• Dodatkowy czas ładowania: plik biblioteki jQuery, choć niewielki, musi zostać załadowany przez przeglądarkę, co zwiększa ogólny czas ładowania strony. To ważne na urządzeniach mobilnych lub przy słabym połączeniu internetowym.
• Zniechęcenie do nauki natywnych API JavaScript: zbytnie poleganie na jQuery może Ciebie ograniczać w nauce podstawowych natywnych API JavaScript, co utrudnia zrozumienie, jak działają przeglądarki i potem ciężko Ci będzie przesiąść się na nowoczesne frameworki.
• Mniejsza istotność w erze nowoczesnych API: wiele funkcji, które jQuery upraszczało, jest obecnie dostępnych w standardowych API przeglądarek. Przykładem jest document.querySelector() do wyboru elementów i addEventListener() do obsługi zdarzeń.
• Ryzyko przestarzałych praktyk kodowania: używanie jQuery w nowych projektach może sprawić, że będziesz pisać kod w stylu, który nie pasuje do nowszych, bardziej efektywnych wzorców programowania.

Fakty są takie, że jQuery nadal ma swoje miejsce w starszych projektach i w szybkim prototypowaniu, ale dla nowych, złożonych aplikacji, nowoczesne podejścia często oferują lepszą wydajność i skalowalność.

Jak jQuery wypada w porównaniu do nowoczesnych frameworków JavaScript i natywnych API?

Kiedyś jQuery było prawdziwą rewolucją, ale dziś krajobraz tworzenia stron internetowych bardzo się zmienił. Wiesz, natywne API JavaScriptu, na przykład document.querySelector() czy addEventListener(), oferują już podobne możliwości bez potrzeby dodatkowych bibliotek, a nowoczesne frameworki skupiają się na architekturze komponentowej i zarządzaniu stanem. Nowoczesne przeglądarki zaimplementowały wiele funkcji, które jQuery pierwotnie wprowadziło.

Natywne API JavaScript (zwane też „Vanilla JavaScript”) pozwalają na wykonywanie wielu zadań, które kiedyś wymagały jQuery:

• document.querySelector() i document.querySelectorAll(): umożliwiają wybieranie elementów DOM za pomocą selektorów CSS, podobnie jak $(’selector’) w jQuery.
• element.classList: pozwala na łatwe dodawanie, usuwanie i przełączanie klas CSS, zastępując metody takie jak .addClass() i .removeClass().
• addEventListener(): służy do standardowej obsługi zdarzeń, oferując elastyczność w zarządzaniu reakcjami na działania użytkownika.
• Fetch API: to nowoczesny mechanizm do wykonywania żądań HTTP, który zastąpił starsze XMLHttpRequest i uprościł operacje AJAX.

Z drugiej strony, masz nowoczesne frameworki JavaScriptu, takie jak React, Vue, Angular, Svelte i Next.js – to już zupełnie inne podejście do budowania aplikacji. Charakteryzują się one:

• Architekturą komponentową: aplikacje budujesz z małych, niezależnych komponentów, których możesz użyć wielokrotnie. Zamiast bezpośrednio grzebać w DOM-ie, te frameworki zarządzają stanem i efektywnie aktualizują DOM.
• Zarządzaniem stanem: mają wbudowane mechanizmy do zarządzania danymi (stanem) Twojej aplikacji, a to jest bardzo ważne w złożonych interfejsach użytkownika.
• Wydajnością i skalowalnością: są zoptymalizowane pod kątem wydajności, idealne do budowania dużych, złożonych aplikacji.
• Rozwiązaniami pełnego stosu: frameworki takie jak Next.js, oparte na Reakcie, dają Ci możliwość budowania zarówno front-endu, jak i back-endu.

Widzisz, jQuery koncentruje się na bezpośredniej manipulacji DOM i ułatwianiu podstawowych interakcji, natomiast nowoczesne frameworki skupiają się na wydajnym renderowaniu, zarządzaniu danymi i modułowej architekturze. Dlatego dla nowych, złożonych aplikacji, te nowoczesne frameworki są zdecydowanie preferowane ze względu na ich możliwości w zakresie skalowalności i łatwiejszego utrzymania.

Jakie są wnioski dotyczące roli jQuery w przyszłości tworzenia stron internetowych?

Myślę, że najważniejsze wnioski dotyczące przyszłości jQuery w tworzeniu stron internetowych są takie: ma ono ogromne znaczenie historyczne i nadal dominuje w starszych projektach, ale dla nowych, złożonych aplikacji, coraz częściej wybiera się nowoczesne frameworki JavaScriptu. jQuery z pewnością odegrało ogromną rolę w ewolucji tworzenia stron internetowych, ułatwiając deweloperom radzenie sobie z wyzwaniami, na przykład kompatybilnością między przeglądarkami i złożonością manipulacji DOM. Jego motto „pisz mniej, rób więcej” stało się symbolem tamtej epoki, gdzie prostota i efektywność były na wagę złota.

Oto najważniejsze punkty:

• Historyczne znaczenie: jQuery zrewolucjonizowało programowanie front-end, upraszczając podstawowe zadania i przyspieszając rozwój stron internetowych.
• Obecna dominacja w starszych projektach: biblioteka nadal zasila ogromną liczbę stron, szczególnie tych opartych na systemach CMS, takich jak WordPress i Drupal, co gwarantuje jego przetrwanie w ramach utrzymania istniejących systemów.
• Zmiana w nowych projektach: dla nowych, złożonych aplikacji, nowoczesne frameworki JavaScript oferują lepsze rozwiązania architektoniczne, zarządzanie stanem i wydajność, więc to one stają się standardem.

Można powiedzieć, że w przyszłości jQuery będzie takim wyspecjalizowanym narzędziem – idealnym do szybkiego prototypowania i utrzymania istniejących stron, gdzie jego prostota i lekkość wciąż są nieocenione. Jednak jeśli masz ambitne, skalowalne projekty, to świat programowania już dawno poszedł w stronę bardziej zaawansowanych ekosystemów.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!