Jasnopis – co to? Przewodnik po aplikacji do analizy zrozumiałości tekstu

Żyjemy w czasach, gdzie komunikacja niemal w całości przeniosła się do świata cyfrowego. Właśnie dlatego tworzenie jasnych i zrozumiałych tekstów stało się absolutnie kluczowe, jeśli chcemy, żeby nasze przekazy naprawdę do kogoś trafiły. Wiemy, że nie zawsze jest to łatwe – dotarcie do szerokiego grona odbiorców z przystępnym komunikatem to prawdziwe wyzwanie. Ale spokojnie, Jasnopis wychodzi naprzeciw tym potrzebom. To nowoczesna aplikacja, która została stworzona po to, by analizować i ulepszać zrozumiałość naszych tekstów. W tym artykule zabieram Cię w podróż, żebyś dowiedział się, czym jest Jasnopis, skąd się wziął, jak działa i kto tak naprawdę może z niego skorzystać, tworząc komunikaty, które każdy zrozumie.

Geneza Jasnopisu: od badań naukowych do praktycznego narzędzia

Korzenie Jasnopisu sięgają wielu lat badań nad tym, co sprawia, że tekst jest zrozumiały. To fascynująca droga – od historycznych prób oceny trudności po dzisiejsze zaawansowane metody analizy.

Krótki rys historyczny badań nad czytelnością

Już od wieków ludzie zastanawiali się, jak ocenić, czy dany tekst jest trudny, czy łatwy do zrozumienia. W średniowieczu próbowano liczyć słowa, choć te metody były dalekie od doskonałości. Dopiero od XIX wieku językoznawcy zaczęli na poważnie zajmować się czytelnością. W Polsce ważną postacią był Walery Pisarek, który w 1969 roku, czerpiąc z amerykańskich wzorców, stworzył nowe wskaźniki czytelności. To właśnie jego prace otworzyły drzwi do dalszych badań i rozwoju narzędzi, które pomagają nam lepiej rozumieć polskie teksty.

Projekt badawczy (2012–2015) i narodziny aplikacji

Jasnopis jest owocem trzyletniego projektu badawczego „Mierzenie stopnia zrozumiałości polskich tekstów użytkowych (pozaliterackich)”. Całość, realizowana w latach 2012–2015, była finansowana przez Narodowe Centrum Nauki. Głównym koordynatorem był Uniwersytet SWPS w Warszawie, a kierował nim profesor Włodzimierz Gruszczyński. W tworzenie aplikacji zaangażował się interdyscyplinarny zespół: lingwiści, informatycy i psycholingwiści z Uniwersytetu SWPS oraz Instytutu Podstaw Informatyki PAN. Swoje prace opierali na dogłębnych analizach teoretycznych i badaniach z udziałem ponad 3,5 tysiąca osób. Ich celem było zidentyfikowanie cech językowych, które wpływają na zrozumiałość – takich jak długość zdań czy trudność słów – i sprawdzenie, czy istniejące wzory czytelności faktycznie działają w polskim kontekście. Jasnopis powstał właśnie na bazie tych intensywnych prac, łączących analizę statystyczną z podejściem psycholingwistycznym.

Co się działo po 2015 roku?

Od momentu swojej premiery w grudniu 2015 roku, Jasnopis przeszedł naprawdę długą drogę. Z narzędzia czysto badawczego stał się popularnym projektem wspierającym komunikację. Aplikacja była stale rozwijana, aż do około 2025 roku, na bieżąco dostosowując się do zmieniających się realiów komunikacyjnych i rosnącej świadomości, jak ważny jest prosty język. Zespół Jasnopisu aktywnie działa też w obszarze szkoleń, współpracując na przykład z urzędami w Sopocie czy Warszawie, by promować ideę zrozumiałej komunikacji. Widać to zresztą w Polsce – zainteresowanie prostym językiem systematycznie rośnie, a narzędzia takie jak Jasnopis zyskują na popularności. Wyniki badań i teoretyczne podstawy aplikacji znajdziesz też w monografii „Jasnopis, czyli mierzenie zrozumiałości polskich tekstów użytkowych”, którą współredagowali Włodzimierz Gruszczyński i Maciej Ogrodniczuk.

Jak działa Jasnopis? Analiza zrozumiałości w pigułce

Jasnopis działa jak zaawansowany analizator tekstu. Wykorzystuje autorski wzór matematyczny, oparty na badaniach psycholingwistycznych, żeby ocenić, jak trudny jest dany tekst.

Podstawowa funkcja: skala zrozumiałości 1-7

Najważniejszą funkcją Jasnopisu jest przypisanie tekstowi oceny w skali od 1 do 7. Wynik 1 oznacza, że tekst jest super łatwy i zrozumiały praktycznie dla każdego, natomiast 7 sygnalizuje, że mamy do czynienia z czymś bardzo skomplikowanym, przeznaczonym głównie dla specjalistów. Pamiętaj jednak – Jasnopis jest przeznaczony tylko do analizy tekstów użytkowych, czyli takich jak dokumenty, instrukcje czy artykuły informacyjne, a nie tekstów artystycznych. Ta skala jest efektem badań psycholingwistycznych z udziałem ponad 3,5 tysiąca respondentów, dzięki czemu udało się precyzyjnie określić, co wpływa na zrozumiałość.

Co Jasnopis bierze pod uwagę?

Aplikacja analizuje tekst, obliczając kilkanaście precyzyjnych wskaźników, które składają się na ogólną ocenę jego zrozumiałości. Oto kilka z tych najważniejszych:

• Średnia długość zdań: Analizuje się zdania, a te powyżej 20 wyrazów są zaznaczane jako potencjalnie zbyt długie i wymagające uproszczenia.
• Procent imiesłowów: Duża liczba imiesłowów może sprawić, że zdania stają się bardziej złożone składniowo.
• Odsetek trudnych fraz: Aplikacja potrafi zidentyfikować i ocenić trudność poszczególnych zwrotów językowych.
• Trudność pojedynczych słów: Analizowane są też pojedyncze słowa pod kątem ich złożoności.
• Średnia długość akapitów: Zbyt długie akapity mogą utrudniać śledzenie myśli czytelnika.
• Indeks FOG (Fog Index): To znany wskaźnik oceniający poziom trudności tekstu.
• Indeks Pisarka: Wskaźnik stworzony przez polskiego językoznawcę, uwzględniający specyfikę naszego języka.

Dzięki analizie tych elementów, Jasnopis dokładnie pokazuje, które fragmenty tekstu mogą być problematyczne dla odbiorcy.

Wizualne wskazówki i propozycje zmian

Jasnopis nie tylko ocenia, ale też wizualnie pokazuje trudne miejsca, co znacznie ułatwia pracę redaktorowi. Po analizie, te mniej zrozumiałe fragmenty są odpowiednio zaznaczone. Słowa czy frazy, które mogą być za trudne, są podświetlone różnymi kolorami, na przykład na żółto lub czerwono, w zależności od stopnia problemu. Tak samo oznaczane są zbyt długie zdania lub trudniejsze akapity.

Co więcej, aplikacja często podsuwa konkretne sugestie dotyczące poprawy. Mogą to być propozycje zamiany trudnych słów na ich prostsze odpowiedniki, które znajdziesz w wbudowanym słowniku. Jasnopis może też zasugerować podział długich zdań na krótsze, łatwiejsze do przełknięcia części. To wszystko sprawia, że tekst staje się płynniejszy i po prostu łatwiejszy do zrozumienia. Te wskazówki są nieocenione dla każdego, kto chce tworzyć komunikaty, które naprawdę trafiają do odbiorców.

Upraszczanie tekstu z pomocą AI

Jasnopis ma też świetną funkcję automatycznego upraszczania tekstu, która korzysta z najnowszych osiągnięć sztucznej inteligencji. To naprawdę ułatwia dostosowanie treści do potrzeb różnych grup odbiorców.

Funkcja upraszczania tekstów w Jasnopisie wykorzystuje możliwości ChatGPT, jednego z najbardziej zaawansowanych modeli językowych na rynku. Dzięki temu aplikacja nie tylko znajduje trudne fragmenty, ale też potrafi je przeformułować w prostszy sposób. Co więcej, algorytm można precyzyjnie dopasować do specyficznych wymagań różnych branż. Oznacza to, że jego działanie można skonfigurować tak, by najlepiej odpowiadało potrzebom sektora bankowego, finansowego, administracji publicznej czy farmacji. Takie możliwości personalizacji sprawiają, że Jasnopis staje się potężnym narzędziem w rękach każdego, kto chce tworzyć komunikaty zgodne z koncepcją Plain Language, czyli prostego języka, który jest zrozumiały dla wszystkich.

Dla kogo jest Jasnopis? Gdzie go używać

Jasnopis jest narzędziem uniwersalnym, ale jego specyfika sprawia, że najlepiej sprawdza się tam, gdzie komunikacja musi być klarowna i precyzyjna. Aplikacja jest przeznaczona do analizy tekstów użytkowych, nie artystycznych, więc świetnie odnajduje się w wielu profesjonalnych sytuacjach.

Oto kilka przykładów, gdzie Jasnopis może być niezwykle pomocny:

• Instytucje publiczne i urzędy: Pomaga tworzyć zrozumiałe pisma urzędowe, regulaminy, formularze i komunikaty dla obywateli. Buduje to zaufanie i ułatwia dostęp do informacji publicznej.
• Biznes (finanse, bankowość, ubezpieczenia): Upraszcza umowy, polisy, materiały marketingowe i informacyjne dla klientów. Dzięki temu nawet skomplikowane produkty finansowe stają się łatwiejsze do zrozumienia.
• Branża farmaceutyczna: Umożliwia tworzenie czytelnych ulotek leków, opisów produktów medycznych i materiałów edukacyjnych dla pacjentów.
• Edukacja: Pomaga nauczycielom, autorom podręczników i materiałów dydaktycznych w tworzeniu tekstów, które są zrozumiałe dla uczniów na różnych etapach nauki.
• Media i komunikacja: Poprawia czytelność artykułów prasowych, komunikatów dla mediów i materiałów promocyjnych, docierając do szerszego grona odbiorców.
• Logopedia: Wspiera tworzenie zrozumiałych materiałów dla osób z zaburzeniami mowy lub dla mniejszości językowych, zawsze jednak w kontekście tekstów użytkowych.

Dzięki tym zastosowaniom, Jasnopis faktycznie przyczynia się do poprawy jakości komunikacji w wielu ważnych obszarach życia społecznego i gospodarczego.

Jasnopis w liczbach i na co dzień

Jasnopis zyskuje w Polsce coraz większą popularność i staje się ważnym narzędziem w promowaniu idei prostego języka. Aplikację można dostać nie tylko jako samodzielny program, ale też jako usługę świadczoną przez zespół ekspertów, którzy oferują szkolenia i konsultacje. Szczególnie instytucje publiczne i firmy chcące usprawnić swoją komunikację z klientami i obywatelami, coraz mocniej doceniają znaczenie prostego języka. Widać to też w aktywności grupy Jasnopis v mediach społecznościowych, gdzie dzielą się wiedzą i informują o swojej działalności. Co ważne, podstawowa wersja aplikacji jest darmowa, co czyni ją dostępną dla każdego. Rynek usług prostojęzycznych w Polsce stale rośnie, więc zapotrzebowanie na narzędzia takie jak Jasnopis będzie tylko większe.

Podsumowanie: Jasnopis jako narzędzie prostego języka

Jasnopis to po prostu świetna aplikacja, która realnie pomaga tworzyć zrozumiałe teksty. Jest oparta na solidnych podstawach naukowych i pomaga mierzyć oraz poprawiać zrozumiałość tekstu, działając zgodnie z ideą prostego języka (Plain Language). Dzięki analizie wielu wskaźników językowych, wizualnemu zaznaczaniu problemów i funkcji automatycznego upraszczania z użyciem AI, Jasnopis ułatwia tworzenie komunikatów, które są jasne, zwięzłe i łatwe do przyswojenia. Korzyści są oczywiste: większy zasięg komunikacji, lepsze relacje z klientami, oszczędność czasu i zasobów. Koniecznie wypróbuj tę innowacyjną aplikację Jasnopis, żeby na własnej skórze poczuć, jak wiele może zmienić.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o Jasnopis

Czy Jasnopis nadaje się do analizy tekstów artystycznych?

Absolutnie nie. Jasnopis został stworzony z myślą o tekstach użytkowych, nieartystycznych – takich jak dokumenty, instrukcje, pisma urzędowe czy materiały informacyjne. Metodyka oceny zrozumiałości nie jest przystosowana do specyfiki tekstów literackich czy poetyckich.

Kto stoi za stworzeniem aplikacji Jasnopis?

Aplikację Jasnopis stworzyła grupa naukowców z Uniwersytetu SWPS i Instytutu Podstaw Informatyki Polskiej Akademii Nauk. Projekt był finansowany przez Narodowe Centrum Nauki i trwał od 2012 do 2015 roku. Głównymi postaciami byli prof. Włodzimierz Gruszczyński, Łukasz Dębowski i Maciej Ogrodniczuk.

Jakie są główne funkcje Jasnopisu?

Główne funkcje Jasnopisu to: mierzenie zrozumiałości tekstu w skali 1-7, zaznaczanie trudnych fragmentów (jak długie zdania czy skomplikowane słowa) oraz proponowanie usprawnień, w tym automatyczne upraszczanie tekstu z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (ChatGPT).

Czy Jasnopis jest darmowy?

Tak, podstawowa wersja aplikacji Jasnopis jest dla użytkowników bezpłatna. Istnieją też możliwości rozwoju i dostosowania narzędzia do bardziej zaawansowanych zastosowań komercyjnych czy instytucjonalnych.

Gdzie znajdę więcej informacji o badaniach stojących za Jasnopisem?

Szczegółowe informacje na temat badań, metodologii i teorii stojących za Jasnopisem znajdziesz w monografii „Jasnopis, czyli mierzenie zrozumiałości polskich tekstów użytkowych”, pod redakcją Włodzimierza Gruszczyńskiego i Macieja Ogrodniczuka. Więcej informacji znajdziesz też na oficjalnej stronie aplikacji.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!