Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – co to jest i kto może z niego skorzystać? Poradnik

Wyobraź sobie, że to dodatkowa warstwa ochrony w systemie ubezpieczeń społecznych. Wybierasz ją świadomie, żeby zapewnić sobie finansowe wsparcie, gdy zdarzy się coś nieprzewidzianego – choroba, która uniemożliwi Ci pracę, czas potrzebny na opiekę nad noworodkiem, albo gdy będziesz musiał pochylić się nad chorym członkiem rodziny. Z tym ubezpieczeniem możesz liczyć na różne zasiłki: chorobowy, macierzyński, opiekuńczy czy rehabilitacyjny. Całość opiera się na Ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, a pieczę nad tym wszystkim trzyma ZUS.

Kto może, a kto nie powinien się tym zainteresować?

To ubezpieczenie jest otwarte przede wszystkim dla tych, którzy pracują na umowach cywilnoprawnych (np. zlecenie, umowa agencyjna) albo wykonują pracę nakładczą, i z tego tytułu nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Szczególnie przyda się przedsiębiorcom prowadzącym własną firmę – często to jedyna możliwość, żeby zapewnić sobie takie ubezpieczenie. Ale nie tylko oni! Mogą też skorzystać z niego duchowni czy doktoranci.

Pamiętaj jednak, że jeśli masz umowę o pracę i zarabiasz co najmniej pensję minimalną, to jesteś już objęty obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, więc dobrowolne Cię nie dotyczy. Podobnie jest z umową o dzieło – jeśli to Twój jedyny tytuł do ubezpieczenia, to też nie skorzystasz z tej opcji. Ustawa jest tu dość precyzyjna.

Jak się do tego zabrać i kiedy zaczyna działać?

Sprawa jest prosta – zazwyczaj chodzi o wypełnienie formularza ZUS ZUA, gdzie zaznaczasz stosowne pola dotyczące ubezpieczenia chorobowego. Jeśli pracujesz na umowie zlecenie, masz na to 7 dni od daty, od której chcesz być ubezpieczony. Przedsiębiorcy mają podobnie – 7 dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczeń albo do końca stycznia, jeśli łapią się na preferencyjne zasady, jak np. „mały ZUS+”.

Ważne jest, że ochrona zaczyna obowiązywać od daty, którą wskażesz we wniosku, ale nie może ona być wcześniejsza niż dzień złożenia dokumentów w ZUS. To właśnie ta data decyduje, od kiedy zaczynasz budować swój staż składkowy. Ty sam albo Twój zleceniodawca będziecie odpowiedzialni za odprowadzanie składek do ZUS.

Okres wyczekiwania i prawo do świadczeń – o tym warto pamiętać!

Zanim zaczniesz pobierać zasiłek chorobowy, musisz poczekać. Standardowo trzeba być ubezpieczonym przez 90 dni bez przerwy. To taki okres przejściowy, który ma chronić system przed nadużyciami. Są jednak wyjątki – na przykład absolwenci uczelni, którzy często mają krótszy okres wyczekiwania, albo osoby, które wcześniej podlegały obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu (tutaj okres ten może wynosić 30 dni). Prawo do zasiłku macierzyńskiego może działać na innych zasadach.

Co poza zasiłkiem chorobowym? Masz też dostęp do:

• zasiłku macierzyńskiego – wsparcie po narodzinach dziecka,
• zasiłku opiekuńczego – gdy musisz opiekować się chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Co ciekawe, ten zasiłek przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia, bez okresu wyczekiwania.
• świadczenia rehabilitacyjnego – jeśli Twoja niezdolność do pracy przedłuża się.

Pamiętaj, że wysokość tych świadczeń zależy od tego, jaką podstawę wymiaru składki zadeklarowałeś. I jeszcze jedno – żeby to wszystko działało, składki muszą być opłacane na bieżąco.

Jak się liczy składkę i ile to kosztuje?

Składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe to 2,45% podstawy jej wymiaru. Całość pokrywasz sam, czyli z własnej kieszeni. Podstawę wymiaru ustalasz sam, ale z pewnymi ograniczeniami – nie może być ona wyższa niż 250% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dzięki temu możesz dopasować wysokość składki do swoich możliwości.

Dla przedsiębiorców sprawa wygląda podobnie. Podstawa wymiaru składki nie może być niższa niż 60% przeciętnego wynagrodzenia. Są jednak wyjątki – na przykład na początku działalności, przy „uldze na start” albo korzystając z „małego ZUS+”, można płacić od niższej podstawy, np. 30% minimalnego wynagrodzenia. Zawsze warto sprawdzić aktualne kwoty ustalone przez ZUS i GUS.

Kiedy Twoje ubezpieczenie się kończy?

Może się zdarzyć, że Twoje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustanie. Oto główne powody:

• Własny wniosek: Możesz po prostu złożyć wniosek o wyłączenie Cię z ubezpieczenia.
• Koniec tytułu do ubezpieczeń: Jeśli przestaniesz pracować na umowie zlecenie albo zamkniesz firmę, z którą było związane ubezpieczenie, z to ono również wygaśnie.
• Zaległości w składkach: Po 30 dniach od terminu płatności możesz stracić ochronę.
• Przejście na obowiązkowe ubezpieczenie: Jeśli zaczniesz pracę na umowie o pracę, dobrowolne ubezpieczenie przestanie obowiązywać.

Plusy i minusy – warto się zastanowić

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ma sporo zalet. Przede wszystkim daje pewność finansową, gdy dopadnie Cię choroba albo będziesz potrzebował czasu na opiekę nad rodziną. Do tego dochodzą świadczenia macierzyńskie. Składka, wynosząca 2,45%, jest całkiem przystępna. Poza tym, to część większego systemu ZUS, co zawsze jest jakimś plusem. Co więcej, dla przedsiębiorców istnieje możliwość obniżenia składek w ZUS, gdy chorują.

Ale nie ma róży bez kolców. Główny minus to wspomniany wcześniej okres wyczekiwania na zasiłek chorobowy – te 90 dni to czasem sporo. Poza tym, wysokość świadczeń może nie wystarczyć na pokrycie wszystkich wydatków, zwłaszcza przy dłuższej chorobie. Dlatego niektórzy radzą, by pomyśleć o dodatkowym, komercyjnym ubezpieczeniu. Rezygnacja też jest opcją, jeśli uznasz, że to nie dla Ciebie.

Pamiętaj, że choć dobrowolne ubezpieczenie chorobowe to ważny element zabezpieczenia, warto rozważyć jego uzupełnienie o polisy komercyjne, bo świadczenia z ZUS bywają niewystarczające, a okres oczekiwania długi.

Podsumowując: Czy warto płacić składkę?

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe to świetna sprawa dla osób pracujących na umowach cywilnoprawnych czy prowadzących własną działalność. Daje dostęp do świadczeń z ZUS i nie jest drogie. Ale decyzja o przystąpieniu musi być Twoja, przemyślana.

Szczególnie warto rozważyć składkę, jeśli:

• Jesteś narażony na długie zwolnienia lekarskie.
• Masz choroby przewlekłe albo często chorujesz.
• Brak dodatkowych środków finansowych w razie choroby stanowiłby dla Ciebie poważny problem.

Choć dobrowolne ubezpieczenie daje pewien poziom bezpieczeństwa, pamiętaj o jego ograniczeniach. Może warto pomyśleć o dodatkowych polisach komercyjnych. Zasiłek chorobowy w trudnych chwilach to nieocenione wsparcie.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Czym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe różni się od obowiązkowego?

Dobrowolne jest opcjonalne dla pewnych grup (np. zleceniobiorcy, przedsiębiorcy) i wymaga samodzielnego zgłoszenia i płacenia składek. Obowiązkowe jest automatyczne dla osób na umowie o pracę (z odpowiednim wynagrodzeniem), a składki potrąca pracodawca.

Ile trzeba płacić składki, żeby dostać zasiłek chorobowy?

Zazwyczaj trzeba opłacać składki przez 90 dni nieprzerwanie. Ale są od tej zasady wyjątki.

Czy można zrezygnować z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Tak, możesz złożyć wniosek o wyłączenie z ubezpieczenia. Stanie się to od dnia wskazanego we wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia jego złożenia w ZUS.

Kto płaci składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?

Całość kosztów ponosi osoba ubezpieczona. Jeśli jesteś na umowie zlecenie, Twój zleceniodawca może być płatnikiem składek, ale ostatecznie to Ty za nie odpowiadasz.

Czy dobrowolne ubezpieczenie chorobowe obejmuje też ubezpieczenie zdrowotne?

Nie. To są dwa różne ubezpieczenia. Chorobowe daje świadczenia pieniężne w razie niezdolności do pracy, a zdrowotne – dostęp do leczenia (płacisz wtedy składkę na NFZ).

Jaka jest maksymalna podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?

Nie może ona przekroczyć 250% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. GUS publikuje te kwoty co kwartał.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!