Babciowe – co to? Wszystko, co musisz wiedzieć o programie Aktywny Rodzic

Pewnie słyszałeś o „babciowym”. To taka potoczna nazwa jednego z wariantów programu „Aktywny Rodzic”, a dokładnie – tego nazwanego „Aktywni rodzice w pracy”. Chodzi o to, żeby pomóc rodzicom wrócić na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad maluchem. Taka dopłata do opieki nad dzieckiem ma trochę odciążyć Was i sprawić, że godzenie pracy z rodzicielstwem będzie łatwiejsze, bo wreszcie zniknie jedna z największych przeszkód – koszty opieki nad dzieckiem.

Czyli co dokładnie kryje się pod tym „babciowym”? (Wariant „Aktywni rodzice w pracy”)

Jak już wspomniałem, „babciowe” to po prostu chwytliwa nazwa dla wariantu „Aktywni rodzice w pracy” w ramach większego programu „Aktywny Rodzic”. Jego główny cel jest prosty: wesprzeć finansowo Was, rodziców, kiedy wracacie do pracy. Chodzi o to, żeby częściowo pokryć koszty opieki nad Waszym dzieckiem. Te pieniądze mogą iść na przykład na wynagrodzenie dla babci czy dziadka, którzy zajmują się wnukiem. Działa to na zasadzie tzw. umowy uaktywniającej, a Państwo przejmuje wtedy opłacanie składek ZUS od takiej umowy.

Kto może liczyć na „babciowe”? Główne zasady

Generalnie „babciowe” jest dla Was, rodziców, którzy aktywnie działacie na rynku pracy i potrzebujecie pomocy w zorganizowaniu opieki nad swoim małym dzieckiem. Polski Rząd chce Wam w ten sposób ułatwić powrót do zawodowych obowiązków po tym, jak skończyły się Wasze urlopy związane z opieką nad dzieckiem.

To Wy dostajecie pieniądze, nie babcie

Pamiętajcie, że świadczenie „babciowe” trafia bezpośrednio do Was – rodziców. Nie do babci czy dziadka, nawet jeśli to oni faktycznie zajmują się dzieckiem. To Wy jesteście głównymi beneficjentami. A przez „rodzica” rozumiemy tu osobę prawnie odpowiedzialną za dziecko.

Wiek dziecka ma znaczenie

Żeby móc dostać „babciowe”, Wasze dziecko musi mieścić się w pewnym przedziale wiekowym. Chodzi o wiek od 12. do 35. miesiąca życia. Czyli od pierwszych urodzin do trzecich. Dlaczego akurat ten okres? Bo to czas, kiedy dzieciaki wciąż potrzebują dużo uwagi, a Wy macie realną szansę wrócić do pracy.

Oboje rodzice muszą pracować

To jest kluczowy warunek: żeby dostać „babciowe”, oboje rodzice muszą być aktywni zawodowo. To nie jest program dla rodziców, którzy zostają w domu – wręcz przeciwnie, jest dla tych, którzy chcą i potrzebują pracować. Ustawa precyzyjnie określa, co to znaczy być aktywnym zawodowo. Zazwyczaj trzeba zarabiać co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia na osobę, a łącznie minimum 100% pensji minimalnej.

Na co te pieniądze? Na opiekę w domu

Środki z „babciowego” mają konkretne przeznaczenie: organizację opieki nad dzieckiem w Waszym domu. Może to oznaczać opłacenie opiekunki, niani, a także formalne uregulowanie opieki sprawowanej przez babcię czy dziadka poprzez umowę uaktywniającą.

Ile można dostać i jak długo?

Standardowa kwota „babciowego” to 1500 zł miesięcznie na dziecko. Jeśli Wasze dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga stałej opieki, kwota rośnie do 1900 zł miesięcznie. Prawo do świadczenia macie od miesiąca, w którym złożyliście wniosek, aż do 35. miesiąca życia dziecka, pod warunkiem, że nadal spełniacie kryteria programu.

Jak złożyć wniosek o „babciowe”? Co będzie potrzebne?

Chcąc dostać „babciowe”, musicie złożyć odpowiedni wniosek do ZUS. Przygotujcie potrzebne dokumenty, które potwierdzą, że spełniacie wszystkie warunki programu. Pamiętajcie, że każda rodzina jest inna, więc czasem może być potrzebne coś więcej.

Zazwyczaj potrzebujecie:

• Wasze dane osobowe oraz dane dziecka.
• Informacje o Waszej aktywności zawodowej.
• Numer konta bankowego, na które mają być wypłacane pieniądze.
• Akt urodzenia dziecka i inne dokumenty potwierdzające tożsamość i pokrewieństwo.
• Jeśli jesteście obcokrajowcami – dokumenty potwierdzające legalny pobyt i prawo do pracy w Polsce (np. karta pobytu).
• Dokumenty potwierdzające, że płacicie ZUS i jakie macie dochody/składki.

W bardziej skomplikowanych sytuacjach, np. gdy dziecko jest adoptowane, jesteście w pieczy zastępczej lub opieka jest naprzemienna, potrzebne będą dodatkowe dokumenty. Trzeba też złożyć oświadczenia potwierdzające, że wszystko, co podajecie, jest prawdą.

Inne ścieżki w programie „Aktywny Rodzic”: „Aktywnie w żłobku” i „Aktywnie w domu”

Program „Aktywny Rodzic” to tak naprawdę trzy opcje pomocy dla rodziców małych dzieci. Oprócz „babciowego” („Aktywni rodzice w pracy”), są jeszcze „Aktywnie w żłobku” i „Aktywnie w domu”. „Aktywnie w żłobku” to dofinansowanie 500 zł na dziecko, które chodzi do żłobka lub klubu dziecięcego – tutaj Wasza sytuacja zawodowa nie ma znaczenia. Natomiast „Aktywnie w domu” to też 500 zł, ale dla rodzica, który zostaje w domu z dzieckiem w wieku od 12 do 35 miesięcy. Pamiętajcie, że dla jednego dziecka możecie wybrać tylko jedną z tych trzech opcji.

Jak Polacy pokochali „babciowe”? Statystyki mówią same za siebie

„Babciowe”, jako część programu „Aktywny Rodzic”, cieszy się naprawdę dużym zainteresowaniem. Wniosków wpłynęło mnóstwo, a świadczenia are wypłacane na masową skalę. To pokazuje, że program trafił w Wasze potrzeby.

Spójrzmy na liczby:

• Na „babciowe” złożono setki tysięcy wniosków, obejmujących niemal milion dzieci.
• Wypłacono miliardy złotych, co pokazuje ogromną skalę tego programu.
• Szacuje się, że z różnych form wsparcia w ramach „Aktywnego Rodzica”, w tym z „babciowego”, skorzystało ponad pół miliona rodzin.
• Jeśli porównać wszystkie dostępne opcje, to „Aktywnie w żłobku” oraz właśnie „Aktywni rodzice w pracy” (czyli „babciowe”) to te, które wybieracie najchętniej.

Eksperci patrzą na „babciowe” – co dobre, a co może budzić wątpliwości?

Specjaliści od socjologii, ekonomii pracy i polityki społecznej mają różne opinie na temat „babciowego”. Z jednej strony widzą plusy, z drugiej – pewne ryzyka.

Co eksperci chwalą:

• Więcej mam wraca do pracy – świadczenie faktycznie ułatwia kobietom powrót na rynek pracy po urlopach, bo koszty opieki są niższe.
• Łatwiejszy dostęp do opieki – dzięki temu więcej miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych staje się praktycznie darmowych dla rodziców.
• Lepsze finanse rodzin – wsparcie pieniężne poprawia sytuację materialną rodzin, a także formalizuje i docenia pracę dziadków.

Co budzi wątpliwości:

• Nie dla wszystkich pracujących – osoby z niższymi dochodami, pracujące na umowach cywilnoprawnych czy na preferencyjnym ZUS mogą nie spełnić kryteriów aktywności zawodowej.
• Ryzyko „zastojenia” babć – finansowanie opieki może skłonić niektóre babcie do rezygnacji z własnej aktywności zawodowej.
• Inflacja zje świadczenie – jeśli kwota nie będzie waloryzowana, z czasem jej realna wartość spadnie.

Eksperci zauważają, że program szczególnie pomaga rodzinom z dwójką pracujących rodziców, ale może słabiej wspierać tych najbardziej potrzebujących. Doceniają jednak elastyczność systemu opieki i zmiany w społecznym postrzeganiu podziału obowiązków rodzicielskich. Ogólnie rzecz biorąc, to krok w dobrym kierunku, jeśli chodzi o aktywizację zawodową rodziców.

Świadczenie 'babciowe’ to ważny element polityki prorodzinnej i prozatrudnieniowej. Ma realnie pomóc rodzicom wrócić do pracy po przerwie na wychowywanie dziecka. Obniżenie kosztów opieki to odpowiedź na jedną z największych barier, szczególnie dla mam.

Zwracamy uwagę na ryzyko wykluczenia osób z niższymi dochodami czy pracujących w niestandardowych formach zatrudnienia. Kluczowe jest monitorowanie sytuacji i ewentualne dostosowanie kryteriów, żeby świadczenie trafiało do tych, którzy go najbardziej potrzebują, jednocześnie wspierając aktywność zawodową.

„Babciowe” kontra inne świadczenia rodzinne, np. 800+

„Babciowe” różni się od popularnego 800+ głównie celem i warunkami przyznania. „Babciowe” ma Was wesprzeć finansowo, kiedy wracacie do pracy, dofinansowując opiekę nad dzieckiem. 800+ to z kolei ogólne wsparcie dochodu na dziecko, niezależne od Waszej sytuacji zawodowej.

Oto główne różnice:

• Wiek dziecka: „babciowe” dla maluchów od 12 do 35 miesiąca życia, a 800+ aż do 18 roku życia.
• Kwota: „babciowe” to 1500 zł (lub 1900 zł dla dzieci z niepełnosprawnościami), a 800+ to oczywiście 800 zł.
• Cel wydatków: pieniądze z „babciowego” są związane z organizacją opieki, 800+ można wydać na cokolwiek.
• Możliwość wyboru: „babciowe” to jedna z trzech opcji w ramach „Aktywnego Rodzica” – wybieracie tylko jedną. 800+ zazwyczaj można łączyć z innymi świadczeniami.

Program Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO), który częściowo zastąpił wariant „Aktywnie w domu”, działał na innych zasadach i był skierowany głównie na drugie i kolejne dziecko. „Babciowe” wyróżnia się więc silnym powiązaniem z rynkiem pracy i konkretnym wiekiem dziecka.

Podsumowanie: Najważniejsze informacje o „babciowym”

„Babciowe” to potoczna nazwa dla komponentu „Aktywni rodzice w pracy” z programu „Aktywny Rodzic”. To dopłata 1500 zł miesięcznie (lub 1900 zł dla dzieci z niepełnosprawnościami), która przysługuje rodzicom dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy. Kluczowy warunek to aktywność zawodowa obojga rodziców. Celem jest wsparcie Waszego powrotu na rynek pracy poprzez dofinansowanie opieki nad dzieckiem. Wniosek składacie do ZUS.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o babciowe

Czy „babciowe” trzeba opodatkować?

Nie, podobnie jak inne świadczenia rodzinne z ZUS, „babciowe” jest zwolnione z podatku dochodowego. Dostajecie całą kwotę.

Pracuje tylko jeden z rodziców – co wtedy?

Zasadniczo wymagana jest aktywność zawodowa oboja rodziców. Są jednak wyjątki, np. dla samotnych rodziców czy osób niezdolnych do pracy, ale dokładnie określa to ustawa. W większości przypadków, jeśli pracuje tylko jeden z Was, świadczenia nie będzie.

Czy mogę dostać „babciowe” i „Rodzinny Kapitał Opiekuńczy”?

Nie, w ramach programu „Aktywny Rodzic” dla jednego dziecka możecie wybrać tylko jedną opcję. Czyli „babciowe” albo „Aktywnie w domu”/„Aktywnie w żłobku”. RKO zostało zastąpione przez te nowe programy.

Czy można mieć „babciowe” i 500+ (teraz 800+)?

Tak, zazwyczaj można łączyć „babciowe” ze świadczeniem 800+. Programy te mają inne cele i inne zasady przyznawania, więc nie wykluczają się. „Babciowe” wspiera aktywność zawodową, a 800+ to ogólne wsparcie na dziecko.

Co dokładnie oznacza „aktywność zawodowa” przy „babciowym”?

Chodzi tu m.in. o umowę o pracę, umowę zlecenie, prowadzenie własnej działalności lub firmy rolniczej, pod warunkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Wasze zarobki lub podstawa wymiaru składek muszą osiągnąć określony próg (np. 50% minimalnego wynagrodzenia na osobę).

Czy pieniądze z „babciowego” można wydać na żłobek?

Tak, środki z „babciowego” (czyli z „Aktywnych rodziców w pracy”) możecie przeznaczyć na opłacenie opieki, in tym żłobka czy klubu dziecięcego. Jednak jeśli Waszym głównym celem jest dopłata do żłobka, to bardziej pasuje Wam wariant „Aktywnie w żłobku”.

Co jeśli jeden z rodziców straci pracę?

Jeśli jedno z Was przestanie być aktywne zawodowo, „babciowe” będzie wypłacane jeszcze przez miesiąc kalendarzowy po utracie pracy. Potem prawo do świadczenia wygasa, chyba że drugi rodzic w międzyczasie spełni wymóg samodzielnie (w specyficznych sytuacjach określonych w przepisach).

Kiedy mogę złożyć wniosek o „babciowe”?

Wniosek o „babciowe” możecie składać od 1 października 2024 roku. Prawo do świadczenia macie od miesiąca złożenia wniosku. ZUS ma zazwyczaj 2 do 4 tygodni na rozpatrzenie wniosku.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!