Do jakiej kwoty można płacić gotówką? Aktualne limity i konsekwencje

Często zastanawiamy się, ile gotówki możemy wydać na większe zakupy czy transakcje, prawda? Przepisy dotyczące płatności gotówkowych są ważne dla każdego, zarówno dla firm, jak i dla nas jako osób prywatnych, chociaż zasady bywają różne. Chciałem Wam dzisiaj przybliżyć, jakie są aktualne limity, co się dzieje, gdy je przekroczymy, a nawet spojrzeć w przyszłość na zmiany, które szykuje Unia Europejska. Mam nadzieję, że po tym nasze rozliczenia będą prostsze i pozbawione niepotrzebnych problemów.

Kluczowe zasady dotyczące płatności gotówką w Polsce

Limit płatności gotówką w Polsce to 15 000 zł brutto, ale uwaga – dotyczy on tylko transakcji między przedsiębiorcami. Czyli jeśli dwie firmy umawiają się na coś, co przekracza tę kwotę, to zapłata gotówką nie wchodzi w grę. Ważne jest, że ten limit liczy się od całej wartości umowy czy zamówienia, a nie od każdej pojedynczej raty. Nie da się też oszukać systemu, dzieląc dużą kwotę na kilka mniejszych – liczy się suma wszystkich powiązanych transakcji.

Jeśli wartość transakcji przekracza 15 000 zł brutto, obie firmy muszą postawić na płatności bezgotówkowe. Dotyczy to tylko relacji między firmami. Czyli prowadzisz firmę? Pamiętaj o tym w rozliczeniach z innymi przedsiębiorcami.

Ale spokojnie, są sytuacje, gdy ten limit nie obowiązuje. Przede wszystkim, jeśli firma płaci osobie prywatnej, albo gdy dwie osoby prywatne rozliczają się między sobą – tu nie ma żadnych krajowych ograniczeń co do kwoty płaconej gotówką. Takie zasady wynikają z Prawa przedsiębiorców i mają po prostu zwiększyć przejrzystość w biznesie.

Konsekwencje przekroczenia limitów

Jeśli firma zapłaci gotówką więcej niż 15 000 zł brutto innego przedsiębiorcy, to przede wszystkim czekają ją problemy podatkowe. Prawo nie przewiduje wprawdzie bezpośrednich kar, ale konsekwencje dla rozliczeń podatkowych są naprawdę spore. Najpoważniejsza sankcja polega na tym, że taka zapłacona gotówką kwota nie będzie mogła być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu.

Co to oznacza w praktyce? Cała transakcja, jeśli została opłacona gotówką powyżej ustalonego progu, nie może być odliczona od podatku dochodowego (PIT ani CIT). Nie chodzi o nadwyżkę ponad limit, ale o całość płatności gotówką. Skutek jest taki, że zapłacisz po prostu wyższy podatek, bo podstawa opodatkowania będzie większa.

Jeśli ktoś przez przypadek zaliczył taki wydatek do kosztów, musi to skorygować – zmniejszyć koszty lub zwiększyć przychody. Co ważne, samo przekroczenie limitu gotówkowego zazwyczaj nie wpływa na prawo do odliczenia VAT. Problemy z VAT pojawią się tylko wtedy, gdy naruszone zostaną jeszcze jakieś inne przepisy.

Krótka historia zmian limitów

• Przed 2004 rokiem: limit wynosił 3 000 euro.
• Po 2004 roku: limit podniesiono do 15 000 euro.
• Od 1 stycznia 2017 roku: wprowadzono obecny limit 15 000 zł brutto dla transakcji B2B.
• Plany na lata 2021–2022: próbowano obniżyć limit B2B do 8 000 zł i wprowadzić limit 20 000 zł dla konsumentów, ale te plany nie weszły w życie.

Obecnie nadal mamy 15 000 zł dla firm, a dla nas, zwykłych ludzi, nie ma krajowych ograniczeń. Te zmiany pokazują, jak prawo stara się nadążyć za potrzebami rynku i walką z szarą strefą.

Płatności gotówką w Unii Europejskiej – co nas czeka?

Szykuje się spora rewolucja w płatnościach gotówkowych w całej Unii Europejskiej. Chodzi o nowe przepisy, które mają ukrócić pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu. Główna zmiana to wprowadzenie jednolitego dla całej UE limitu płatności gotówkowych na poziomie 10 000 euro.

Od mniej więcej 2027 roku transakcje powyżej tej kwoty między firmami a konsumentami (a czasem także między samymi firmami) będą musiały być realizowane bezgotówkowo. Dodatkowo, przy płatnościach gotówką powyżej 3 000 euro trzeba będzie zweryfikować tożsamość klienta. Polska będzie musiała te przepisy wdrożyć, ale może utrzymać własne, bardziej restrykcyjne limity, jak ten obecny 15 000 zł dla transakcji B2B. Nasz polski limit jest dziś dość wysoki w porównaniu z innymi krajowi UE, gdzie często można płacić gotówką mniej. To wszystko jest częścią większego planu zwiększania przejrzystości finansowej na poziomie całej Europy.

Gdzie szukać sprawdzonych informacji?

Jeśli chcecie być na bieżąco i mieć pewność, że macie najświeższe informacje o limitach płatności gotówką, najlepiej sięgać do oficjalnych źródeł. Podstawą są oczywiście przepisy prawa opublikowane w Dzienniku Ustaw, takie jak ustawy o PIT, CIT czy Prawo przedsiębiorców. Można je sprawdzić w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP).

Poza tym, strony rządowe takie jak gov.pl czy biznes.gov.pl oferują czytelne omówienia przepisów, które pomogą Wam zrozumieć zasady limitu 15 000 zł dla transakcji B2B. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) regularnie publikują wyjaśnienia i komunikaty. Jeśli interesują Was przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i przyszłe wymogi unijne, informacje znajdziecie na stronach Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF). No i oczywiście, strony Unii Europejskiej (Parlament Europejski, Rada UE) to kopalnia wiedzy o przyszłych regulacjach unijnych.

Podsumowanie

Krótko mówiąc, w Polsce firmy między sobą mogą płacić gotówką do 15 000 zł brutto. Jeśli chodzi o transakcje z konsumentami lub między osobami prywatnymi, krajowy limit kwotowy nie istnieje. Pamiętajcie, że przekroczenie tego limitu w transakcjach B2B nie skutkuje karą administracyjną, ale cała kwota transakcji wypada z kosztów podatkowych, co podnosi obciążenie podatkowe. Już niedługo, bo około 2027 roku, czekają nas unijne zmiany – limit 10 000 euro dla płatności gotówkowych i obowiązek weryfikacji tożsamości przy transakcjach powyżej 3 000 euro. Dlatego zawsze warto sprawdzić aktualne przepisy przed dużą transakcją gotówką i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą podatkowym.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ograniczenia płatności gotówką w Polsce

Do jakiej kwoty można płacić gotówką między firmami (B2B) w Polsce?

Obecnie jest to 15 000 zł brutto za jedną transakcję. Powyżej tej kwoty wymagany jest przelew bankowy lub inna forma bezgotówkowa.

Czy jest limit płatności gotówką dla konsumentów (B2C) w Polsce?

Nie, w Polsce nie ma krajowego limitu kwotowego dla płatności gotówką dokonywanych przez konsumentów na rzecz przedsiębiorców, ani między osobami prywatnymi.

Jakie są konsekwencje zapłacenia gotówką powyżej 15 000 zł w transakcji B2B?

Najważniejszą konsekwencją jest wyłączenie całej kwoty transakcji z kosztów uzyskania przychodu (nie można jej zaliczyć do kosztów podatkowych PIT/CIT).

Czy podzielenie płatności na mniejsze raty omija limit 15 000 zł?

Nie, limit dotyczy całkowitej wartości transakcji, niezależnie od liczby płatności.

Kiedy zaczną obowiązywać unijne limity płatności gotówką?

Nowe przepisy UE, w tym limit 10 000 euro, mają wejść w życie około 2027 roku.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!