Ponowne przeliczenie emerytury – co to? Jak zwiększyć świadczenie z ZUS? Poradnik

Wiesz, że można poprosić Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o ponowne przeliczenie Twojej emerytury? To szansa dla tych, którzy podejrzewają, że ich świadczenie mogłoby być wyższe. Czasem nowe dokumenty albo takie, które przeoczono przy pierwszym wyliczeniu, mogą coś zmienić. Cel jest prosty: zwiększyć miesięczną kwotę, którą dostajesz. Myślę, że zrozumienie tego procesu może pomóc wielu seniorom w walce o należne im pieniądze.

Czym jest ponowne przeliczenie emerytury?

To po prostu sytuacja, gdy ZUS jeszcze raz przygląda się Twoim danym, żeby sprawdzić, czy Twoja emerytura nie powinna być wyższa. Może tak się stać, gdy masz nowe składki, okresy pracy, wyższe zarobki albo inne dane, których wcześniej nie uwzględniono. ZUS sprawdza wszystko jeszcze raz, bierze pod uwagę nowe składki, czas pracy i aktualne tablice średniego dalszego trwania życia. Zazwyczaj dzieje się to na podstawie artykułu 111 ustawy emerytalnej i ma na celu obliczenie świadczenia tak, by było ono dla Ciebie jak najkorzystniejsze.

Świadczenie jest liczone na nowo, a jako dzielnik służą Ci aktualne tablice średniego dalszego trwania życia. Dodatkowo, uwzględnia się wszystkie składki, które wpłynęły na Twoje konto od momentu, gdy dostałeś pierwszą emeryturę.

Kiedy warto złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury?

Najlepszy moment na taki wniosek to sytuacja, gdy masz jakieś nowe dokumenty, których ZUS wcześniej nie widział. Dotyczy to każdego, czy to na starych, czy na nowych zasadach dostałeś emeryturę. Co to za dokumenty? Chociażby świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, dokumenty potwierdzające służbę wojskową, ale też te dotyczące okresów nieskładkowych, jak studia czy opieka nad dziećmi przed 1999 rokiem.

Jeśli nadal pracujesz i płacisz składki, możesz składać taki wniosek raz w roku, po każdym kwartale. ZUS sam z siebie też czasem przelicza emerytury, na przykład gdy zmieniają się przepisy (tzw. „emerytury czerwcowe”). Ale w większości przypadków, żeby coś z tego miało, trzeba złożyć wniosek i pokazać te nowe dowody. Bo bez nich ZUS może po prostu odmówić. A kto wie, może dzięki temu dostaniesz o kilkaset złotych więcej miesięcznie, a nawet wyrównanie za zaległe świadczenia.

• Kto może skorzystać:
• Każdy emeryt z nowymi dokumentami.
• Osoby, które wciąż pracują i płacą składki.
• Ci, którzy mają dokumenty potwierdzające okresy nieskładkowe.
• Przykładowe sytuacje:
• Praca po przyznaniu emerytury i nowe składki.
• Znalezienie starych dokumentów o pracy lub zarobkach.
• Potwierdzenie studiów lub opieki nad dziećmi sprzed 1999 roku.

Główne sposoby ponownego przeliczenia emerytury

Podstawowe zasady przeliczenia emerytury w Polsce sprowadzają się do tego, żeby uwzględnić te dane, których nie było przy pierwszym wyliczeniu. Może to być dodanie składek, które wpłaciłeś po przyznaniu emerytury, zmiana sposobu obliczenia podstawy wymiaru, ponowne wyliczenie kapitału początkowego, a także zastosowanie najkorzystniejszych dla Ciebie tablic średniego dalszego trwania życia. To wszystko może sprawić, że Twoja emerytura będzie wyższa.

Uwzględnienie składek po przyznaniu emerytury

Składki, które wpłynęły na Twoje konto po tym, jak dostałeś emeryturę, są waloryzowane. Potem dzielimy je przez średni dalszy czas życia, który ustalany jest na dzień złożenia wniosku o przeliczenie. Dzięki temu nowe składki bezpośrednio wpływają na podwyższenie świadczenia.

Zmiana podstawy wymiaru

Przy ponownym przeliczeniu emerytury możesz wybrać najbardziej korzystny dla siebie okres do wyliczenia podstawy wymiaru. Masz szansę wybrać zarobki z dowolnych 20 lat albo z 10 lat pod rząd z ostatnich 20 lat przed złożeniem wniosku. A jeśli zarobki po przyznaniu emerytury były wyższe i bardziej korzystne, to też można je uwzględnić w nowym wyliczeniu.

Przeliczenie kapitału początkowego

Jeżeli po przyznaniu świadczenia udokumentujesz dodatkowe okresy składkowe lub nieskładkowe, których nie było przy ustalaniu kapitału początkowego, może on zostać przeliczony. Dodanie tych okresów może zwiększyć podstawę wymiaru Twojej emerytury.

Zastosowanie najkorzystniejszego średniego dalszego trwania życia

Wysokość emerytury zależy od zebranego kapitału i średniego dalszego trwania życia. Zgodnie z przepisami, przy ponownym przeliczeniu emerytury stosuje się tablice średniego dalszego trwania życia obowiązujące w dniu złożenia wniosku o przeliczenie. Jeśli nowe tablice przewidują krótszy czas życia, dzielnik jest niższy, co oznacza wyższą kwotę emerytury.

Specjalne przypadki automatycznego przeliczenia emerytury

Niektóre grupy emerytów mogą liczyć na przeliczenie świadczenia przez ZUS bez składania wniosku. Dzieje się tak w specjalnych sytuacjach, wynikających ze zmian w przepisach. Automatyczne przeliczenia mają na celu dostosowanie emerytur do obecnych warunków i skorygowanie ewentualnych dawnych nieścisłości.

Kategoria emerytury	Szczegóły	Potencjalne korzyści
Emerytury czerwcowe (2009–2019)	Od 1 stycznia 2026 ZUS automatycznie przeliczy te emerytury i renty rodzinne.	Szacowane wyrównania średnio ok. 14 800 zł dla ok. 95 tys. osób.
Kobiety z OFE po 1 października 2017	Automatyczne uwzględnienie środków z OFE przy ustalaniu emerytury.	Lepsze wyliczenie emerytury z uwzględnieniem środków z subkonta w OFE.
Osoby po 65./67. roku życia (ogólnie)	Uwzględnienie inflacji i wzrostu płac; możliwe zastosowanie korzystniejszych waloryzacji.	Średni wzrost emerytury od 160 do 230 zł miesięcznie, plus ewentualne wyrównania.

Emerytury czerwcowe (2009–2019)

Od 1 stycznia 2026 roku ZUS sam przeliczy emerytury przyznane w czerwcu w latach 2009–2019. Dotyczy to też rent rodzinnych po tych osobach. Przeliczenie będzie polegało na zastosowaniu zasad obowiązujących w dniu przyznania pierwotnego świadczenia, ale z uwzględnieniem waloryzacji składek i subkonta do wartości aktualnych. Oczekuje się, że skorzysta z tego około 95 tysięcy osób. Decyzje ZUS powinny być wydane w pierwszym kwartale 2026 roku. Szacuje się, że możliwe wyrównania mogą wynieść średnio około 14 800 zł.

Po 65. roku życia (kobiety z OFE)

Kobiety, które przeszły na emeryturę po 1 października 2017 roku i miały środki na subkoncie w Otwartych Funduszach Emerytalnych (OFE), mogły już skorzystać z automatycznego przeliczenia swojej emerytury. Mechanizm ten uwzględniał zmiany w sposobie przekazywania środków z OFE.

Po 65./67. roku życia (ogólnie)

Osoby, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, mogą również skorzystać z ponownego przeliczenia emerytury. Przeliczenie to uwzględnia między innymi inflację oraz wzrost płac w gospodarce, co może prowadzić do zwiększenia świadczenia. W niektórych przypadkach średni wzrost emerytury może wynieść od 160 do 230 złotych miesięcznie, plus ewentualne wyrównania.

Jak złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury (formularz ERPO)?

Jeśli chcesz, żeby ZUS uwzględnił nowe lub wcześniej nieprezentowane dane, musisz złożyć wniosek. Podstawowym narzędziem do tego jest formularz ERPO, który znajdziesz na stronie ZUS. Musisz wpisać tam sporo informacji: o swoim świadczeniu, numerze ubezpieczenia społecznego i dane jednostki ZUS, która się Tobą zajmuje.

Najważniejsze jest wskazanie podstaw przeliczenia, czyli jakiego rodzaju dowody dołączasz. Mogą to być dodatkowe składki odprowadzone po przyznaniu emerytury albo dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy zatrudnienia i zarobki. Do wniosku musisz dołączyć wszystkie potrzebne nowe dokumenty, których wcześniej nie składałeś w ZUS. Potem wystarczy tylko podpisać wniosek.

• Potrzebne dokumenty:
• Świadectwa pracy – potwierdzające okresy zatrudnienia, które nie były brane pod uwagę.
• Zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (np. druk ERP-7) – mogą podnieść podstawę wymiaru emerytury.
• Dokumenty potwierdzające okresy nieskładkowe (np. studia, wychowywanie dzieci).
• Książeczki wojskowe lub inne dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia.
• Zaświadczenia o dochodach osiąganych po przyznaniu emerytury.
• Gdzie złożyć wniosek:
• Osobiście w dowolnej placówce ZUS.
• Pocztą tradycyjną, wysyłając komplet dokumentów na adres właściwej jednostki ZUS.
• Elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS – to najszybsza i najwygodniejsza opcja.

Po złożeniu wniosku, ZUS sprawdzi formalnie i merytorycznie wszystkie dokumenty. Zwykle zajmuje to do 60 dni, ale jeśli sprawa jest skomplikowana albo jest dużo wniosków, może się to przeciągnąć.

Czy ponowne przeliczenie zawsze zwiększa emeryturę?

Nie, nie zawsze. Czy świadczenie się zmieni, zależy od tego, czy nowe dane faktycznie są lepsze od tych, które były podstawą pierwotnego wyliczenia. Kluczowe jest porównanie Twojej dotychczasowej emerytury z nową wersją, uwzględniającą dodatkowe składki, okresy pracy, wyższe zarobki czy inne czynniki.

Ale nawet jeśli nowe wyliczenie wyjdzie niższe, masz pewność, że Twoja emerytura nie zostanie obniżona. ZUS nadal będzie Ci wypłacał dotychczasową, wyższą kwotę. Warto samemu sprawdzić swoją sytuację, na przykład przez PUE ZUS, albo po prostu skontaktować się z placówką ZUS, żeby ocenić, czy przeliczenie ma sens.

• Co wpływa na wynik:
• Wysokość nowych składek zgromadzonych po przyznaniu emerytury.
• Wartość nowych okresów składkowych i nieskładkowych.
• Przeliczenie podstawy wymiaru na podstawie zarobków z innych okresów.
• Aktualne tablice średniego dalszego trwania życia.
• Co w przypadku niższego wyniku?
• Emerytura pozostaje na dotychczasowym, wyższym poziomie.
• Nie ma ryzyka obniżenia świadczenia.

Podsumowanie: Kluczowe informacje o ponownym przeliczeniu emerytury

Ponowne przeliczenie emerytury to procedura, którą ZUS oferuje, by – jeśli masz nowe dane – ustalić Ci wyższą kwotę świadczenia. Główna korzyść to potencjalny wzrost emerytury i możliwość uzyskania wyrównania za zaległe świadczenia. Skorzystać mogą osoby posiadające nowe dokumenty potwierdzające dodatkowe okresy składkowe, nieskładkowe lub wyższe zarobki, a także osoby aktywne zawodowo.

Żeby to zrobić, zazwyczaj musisz złożyć formularz ERPO w ZUS. Pamiętaj, że nie każdy emeryt skorzysta na ponownym przeliczeniu; wszystko zależy od indywidualnej sytuacji i posiadanych dokumentów. Zachęcam do zebrania potrzebnych dokumentów i, jeśli tylko masz taką możliwość, złożenia wniosku. Warto też śledzić informacje na stronie ZUS lub na blogach, żeby być na bieżąco z przepisami i sposobami na zwiększenie swojego świadczenia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ponowne przeliczenie emerytury

Czy mogę złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury, jeśli nadal pracuję?

Tak, osoby aktywne zawodowo, które nadal pracują i odprowadzają składki, mogą składać wniosek o ponowne przeliczenie emerytury. Można to zrobić raz w roku, po zakończeniu każdego kwartału kalendarzowego, uwzględniając nowe składki.

Jakie dokumenty są absolutnie niezbędne do ponownego przeliczenia emerytury?

Niezbędne są wszelkie nowe dokumenty, które nie były uwzględnione przy pierwotnym przyznaniu świadczenia, a mogą wpłynąć na jego wysokość. Są to przede wszystkim świadectwa pracy, zaświadczenia o zarobkach (np. druk ERP-7), dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia, a także dokumenty potwierdzające okresy nieskładkowe, takie jak studia czy opieka nad dzieckiem sprzed 1999 roku.

Czy ponowne przeliczenie emerytury może spowodować obniżenie jej wysokości?

Nie, zgodnie z polskim prawem, jeśli po ponownym przeliczeniu okaże się, że nowa kwota emerytury jest niższa od dotychczasowej, świadczenie nie ulegnie obniżeniu. Emeryt nadal będzie otrzymywał dotychczasową, wyższą kwotę świadczenia.

Jak długo trwa procedura ponownego przeliczenia emerytury przez ZUS?

Standardowo procedura rozpatrzenia wniosku o ponowne przeliczenie emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych trwa do 60 dni od daty złożenia kompletnego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami. W przypadku niekompletnej dokumentacji lub skomplikowanych spraw, czas ten może ulec wydłużeniu.

Gdzie mogę sprawdzić, czy moje świadczenie zostało już przeliczone automatycznie przez ZUS?

Najlepszym i najszybszym sposobem na sprawdzenie statusu swojej emerytury oraz informacji o jej przeliczeniu jest zalogowanie się na swoje konto w Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Tam znajdziesz szczegółowe informacje o swoim świadczeniu, w tym decyzje o jego przeliczeniu.

 

Poszukujesz agencji SEO w celu wypozycjonowania swojego serwisu? Skontaktujmy się!